Châu Âu tiết lộ kế hoạch quân sự chống lại Nga

© AP Photo / Geert Vanden Wijngaert

Họ hy vọng tìm ra giải pháp bằng cách cải tổ liên minh và đưa nó lên một tầm cao mới về chất lượng. Những thay đổi nào đang được thảo luận?- trong tài liệu của Sputnik.

Sự phụ thuộc đáng báo động

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã công bố sự chuyển đổi lớn nhất trong lịch sử liên minh. Ông đang đáp lại tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về việc tiếp tục rút quân Mỹ khỏi châu Âu và sự phụ thuộc của các hành động trong tương lai của Mỹ vào sự đóng góp của các đồng minh vào quốc phòng của chính họ.

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte. © AP Photo / Virginia Mayo

Rutte từ chối tiết lộ chi tiết về những thay đổi sắp tới. Ông tuyên bố rằng NATO không muốn "người Nga trở nên khôn ngoan hơn nữa". Vì vậy, hiện tại, điều duy nhất rõ ràng là mục tiêu chính của liên minh vẫn không thay đổi.

"NATO 3.0 là một mô hình cần phải quay trở lại việc tạo ra một liên minh quân sự thực sự vững mạnh với năng lực quân sự và khả năng răn đe thực sự",- Rutte tuyên bố tại hội nghị thượng đỉnh gần đây của các tư lệnh quốc phòng NATO.

Bài phát biểu ngắn gọn nhưng gay gắt của Bộ trưởng Quốc phòng là một dấu hiệu nữa cho thấy căng thẳng ngày càng gia tăng giữa các đồng minh. Hegseth không chỉ khiển trách các nước châu Âu vì sự từ chối "đáng xấu hổ" của họ trong việc hỗ trợ Mỹ trong chiến dịch ở Iran, mà còn gọi NATO là "hổ giấy".

Ông cho các thành viên châu Âu của khối 6 tháng để chuẩn bị cho một cuộc đánh giá hiệu quả hoạt động, trong đó sự hiện diện của quân đội Mỹ trên lục địa châu Âu và các khoản đầu tư của Mỹ vào NATO sẽ được xem xét. Liệu đây có nên được coi là cách Washington trừng phạt châu Âu? Ông Rutte từ chối trả lời câu hỏi này của báo giới.

"Một sự pha trộn giữa lo lắng, khó chịu và chấp nhận", – đó là tâm trạng trong liên minh sau các quyết định của Mỹ, một nhà ngoại giao NATO giấu tên, không có thẩm quyền chính thức phát ngôn, nói với Euractiv.

Thất bại nối tiếp thất bại

Triển vọng tăng cường sức mạnh của NATO bằng cách dựa chủ yếu vào châu Âu vẫn còn mơ hồ. Ví dụ, Cộng hòa Séc, Slovenia và Albania đã không đáp ứng được yêu cầu bắt buộc đối với các quốc gia thành viên là phải phân bổ 2% GDP cho chi tiêu quốc phòng vào năm 2025. Thủ tướng Séc Andrej Babis, trong cuộc phỏng vấn với tờ báo Financial Times (FT) của Anh, tuyên bố rằng đất nước ông cũng khó có thể đáp ứng được cam kết này trong năm nay. Trong khi đó, kế hoạch là tăng chi tiêu quốc phòng của liên minh lên 5% vào năm 2035.

Ủy ban châu Âu tiếp tục "mơ ước " về việc quân sự hóa lục địa, nhưng ở đây, Brussels cũng chỉ có thể thừa nhận sự thiếu thành công của các dự án quốc phòng toàn châu Âu. Ủy viên quốc phòng châu Âu Andrius Kubilius đã đưa ra tuyên bố này giữa lúc có thông tin về sự thất bại của dự án hợp tác Đức-Pháp phát triển máy bay chiến đấu thế hệ tiếp theo FCAS.

Một ngày trước đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã công bố quyết định, được nhất trí với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, về việc chấm dứt dự án chung. Dự án FCAS, được truyền thông châu Âu đưa tin rộng rãi, có ngân sách 100 tỷ euro. Jordan Bardella, lãnh đạo đảng "Tập hợp Quốc gia" cánh hữu của Pháp, gọi đây là sự thất bại của hợp tác Pháp-Đức và cá nhân Macron.

Kubilius nói về sự cần thiết của một thị trường quốc phòng toàn châu Âu, trong đó tất cả các nước EU, chứ không chỉ các nước dẫn đầu về kinh tế, đều tích cực tham gia. Theo lời ông, chính vì lý do này mà đã đến lúc châu Âu cần thảo luận về liên minh quốc phòng riêng của mình – một loại "liên minh tự nguyện", ngoài các nước thành viên EU, còn có thể bao gồm Vương quốc Anh, Na Uy và Ukraina.

Chuẩn bị cho một giai đoạn mới

Sau hội nghị thượng đỉnh ở Brussels, các nhà lãnh đạo EU một lần nữa kêu gọi đẩy nhanh việc xây dựng năng lực phòng thủ và tăng cường khả năng sẵn sàng quân sự của các nước thành viên vào năm 2030. Tài liệu nhấn mạnh rằng xung đột ở Ukraina vẫn là một "thách thức hiện hữu" đối với EU và do đó tổ hợp công nghiệp quân sự phải được tăng cường.

Như Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov lưu ý, châu Âu "tiếp tục mơ về sự bành trướng" và coi Ukraina là "nắm đấm tấn công " của các lực lượng vũ trang châu Âu trong tương lai, tự trị -không phụ thuộc vào Mỹ và NATO.

"Tình trạng này gây ra rủi ro nghiêm trọng cho an ninh toàn cầu, vì một cuộc đụng độ trực tiếp giữa NATO và Nga có thể nhanh chóng leo thang thành một cuộc tấn công hạt nhân với những hậu quả thảm khốc", ông Lavrov viết trong bài báo "Ukraina, Châu Âu và an ninh toàn cầu".

Bộ trưởng Ngoại giao tin rằng hiện tại, châu Âu tiếp tục câu giờ để đưa khả năng sẵn sàng chiến đấu lên mức mong muốn.

Vào thời điểm này, EU có nguy cơ mất đi Mỹ với tư cách là đối tác quân sự đáng tin cậy.
Viện Nghiên cứu An ninh Liên minh Châu Âu (EUISS) đã chuẩn bị một bản phân tích trong đó nhấn mạnh rằng, bất chấp những lời kêu gọi không ngừng về việc tăng chi tiêu quốc phòng từ Rutte và Kubilius, mọi thứ sẽ phụ thuộc phần lớn vào sự sẵn lòng của chính quân đội Châu Âu để hoạt động như một lực lượng thống nhất.

"Mục tiêu cuối cùng phải là một liên minh trong đó người châu Âu đóng vai trò là xương sống của hệ thống và Hoa Kỳ không còn đóng vai trò là quốc gia hỗ trợ không thể thiếu", - các tác giả lưu ý.

Hiện nay, theo ý kiến của họ, châu Âu vẫn chưa sẵn sàng cho hành động quân sự nếu không có Hoa Kỳ do thiếu cơ chế ổn định để chỉ huy và kiểm soát quân đội. Giải pháp khả thi nhất là thành lập một "NATO châu Âu hóa hơn" với sự chuyển đổi "quân đội các quốc gia hiện có song song" sang "các hệ thống hoạt động tích hợp".

Trong khi đó, các đồng minh châu Âu chỉ có thể chuẩn bị cho giai đoạn đối đầu tiếp theo với Tổng thống Donald Trump. Theo một số phương tiện truyền thông, điều này có thể được mong đợi tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara vào ngày 7-8 tháng 7.