Căng thẳng Biển Đỏ leo thang: Houthi cáo buộc Saudi Arabia không kích Yemen

Khói bốc lên tại hiện trường một vụ không kích của liên quân do Saudi Arabia tiến hành

nhằm vào các mục tiêu quân sự của phiến quân Houthi ở Sana'a, Yemen ngày 7/3/2021.

Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Lực lượng Houthi tại Yemen ngày 24/7 đã cáo buộc Saudi Arabia tiến hành các cuộc không kích nhằm vào tỉnh Hodeidah ở miền Tây Yemen, trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến hoạt động vận tải trên Biển Đỏ ngày càng leo thang.

Kênh truyền hình Al-Masirah, cơ quan truyền thông của Houthi, cho biết các cuộc không kích đã nhằm vào đảo Kamaran và các cơ sở thuộc Tổng công ty Viễn thông tại tỉnh Hodeidah.

Kênh này không công bố thông tin về thương vong hoặc thiệt hại.

Trước đó, Al-Masirah chỉ đưa tin rằng tỉnh Hodeidah đã hứng chịu các cuộc không kích.

Trang tin September 26, có liên hệ với lực lượng Houthi, dẫn lời các nguồn tin địa phương giấu tên cho biết đã xảy ra nhiều đợt không kích và quy trách nhiệm cho Saudi Arabia.

Đến thời điểm bài viết được công bố, theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ tối 24/7, giới chức Saudi Arabia chưa đưa ra bình luận về các thông tin trên và cũng chưa thể xác minh độc lập việc các cuộc không kích có thực sự xảy ra hay bên nào đứng sau các vụ tấn công.

Các vụ không kích được cho là diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi gia tăng, sau khi Houthi tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia trên Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab từ ngày 20/7.

Tiếp đó, trong một tuyên bố đăng trên Telegram hôm 22/7, Houthi cho biết họ “đã thực hiện một chiến dịch quân sự đặc biệt nhằm vào hai tàu chở dầu của Saudi Arabia đã vi phạm lệnh phong tỏa”.

Nhóm này xác định hai con tàu bị tấn công là Encelia và Layla.

Một con tàu bị lực lượng Houthi tấn công ngoài khơi cách thành phố al-Hudaydah của

Yemen khoảng 64 hải lý về phía Tây Bắc, trên Biển Đỏ. Ảnh: IRNA/TTXVN

Để đối phó, ngày 20/7, Bộ Chỉ huy Lực lượng Hỗn hợp của liên minh Arab tuyên bố sẽ triển khai các biện pháp nhằm bảo vệ các tàu thương mại và đáp trả các mối đe dọa tại eo biển Bab al-Mandab, đồng thời cáo buộc lực lượng Houthi đang làm gia tăng căng thẳng đối với Saudi Arabia và chính phủ Yemen được quốc tế công nhận.

Việc lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố áp đặt phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia và đe dọa mở rộng các cuộc tấn công trên Biển Đỏ đang làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng mới đối với thương mại và năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran tiếp tục leo thang, động thái này không chỉ mở thêm một mặt trận mới ở Trung Đông mà còn tạo nguy cơ làm tê liệt một trong những tuyến vận tải biển quan trọng nhất thế giới.

Điều khiến cộng đồng quốc tế đặc biệt lo ngại là khả năng Houthi biến Biển Đỏ thành một "điểm nghẽn" mới của thương mại toàn cầu. Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb là cửa ngõ nối Vịnh Aden với kênh đào Suez, nơi khoảng 12% thương mại hàng hải thế giới và hàng triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua. Đây cũng là tuyến đường ngắn nhất kết nối châu Á với châu Âu.

Trong nhiều tháng qua, Saudi Arabia đã chuyển một lượng lớn dầu xuất khẩu từ vùng Vịnh sang cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ nhằm tránh rủi ro tại eo biển Hormuz, nơi Iran liên tục đe dọa phong tỏa.

Tuy nhiên, nếu Houthi kiểm soát hoặc tấn công các tuyến hàng hải tại Bab el-Mandeb, các tàu chở dầu sẽ không còn lối ra từ Biển Đỏ để tiến vào Ấn Độ Dương.

Khi đó, lựa chọn duy nhất là di chuyển ngược lên phía bắc qua kênh đào Suez hoặc buộc phải vòng xuống Mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi. Tuyến đường này kéo dài thêm hàng nghìn hải lý, khiến thời gian vận chuyển tăng từ 10 đến 20 ngày tùy điểm đến, đồng thời làm chi phí nhiên liệu, thuê tàu và bảo hiểm tăng mạnh.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu Biển Đỏ và eo biển Hormuz cùng lúc bị gián đoạn, thế giới sẽ phải đối mặt với cuộc khủng hoảng vận tải biển nghiêm trọng nhất kể từ đại dịch COVID-19.

Hormuz hiện là cửa ngõ xuất khẩu khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu, còn Bab el-Mandeb là mắt xích quan trọng nối Trung Đông với châu Âu. Hai tuyến hàng hải này bị đe dọa đồng thời sẽ khiến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu chịu sức ép chưa từng có.

Không chỉ thị trường dầu mỏ, thương mại quốc tế cũng sẽ bị ảnh hưởng sâu rộng. Trong giai đoạn Houthi liên tục tấn công tàu hàng trong cuộc chiến Gaza, nhiều hãng vận tải lớn đã phải chuyển hướng toàn bộ đội tàu vòng qua châu Phi.

Điều này làm tăng đáng kể chi phí logistics, kéo dài thời gian giao hàng và góp phần đẩy giá hàng hóa lên cao tại nhiều thị trường.

Nếu chiến dịch phong tỏa lần này được mở rộng và kéo dài, tác động có thể còn nghiêm trọng hơn do diễn ra đồng thời với xung đột Mỹ - Iran.

Các công ty bảo hiểm hàng hải nhiều khả năng sẽ nâng phí bảo hiểm chiến tranh đối với tàu đi qua khu vực, trong khi không ít doanh nghiệp vận tải có thể từ chối khai thác tuyến Biển Đỏ vì rủi ro quá lớn.

Thành Nam