Bí mật chết chóc dưới sông Thames chực chờ phát nổ gây thảm họa kinh hoàng cho Anh

Xác tàu nằm trong khu vực cấm tại cửa sông Thames. Ảnh Getty Images 

Theo BBC News, nằm dưới vùng cửa sông Thames là xác tàu chở đầy đạn dược SS Richard Montgomery, con tàu có thể trở thành nguồn phát nổ bất cứ lúc nào, dù khả năng này được giới chức đánh giá là rất thấp.

Câu chuyện về con tàu đã ám ảnh nhiều thế hệ kể từ khi nó chìm vào năm 1944, trong Thế chiến II. Một số ý kiến cho rằng nếu số thuốc nổ trên tàu phát nổ, vụ nổ có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho các khu vực ven biển Essex và Kent. Trong khi đó, những người khác cho rằng sức công phá thực tế có thể thấp hơn nhiều.

Mới đây, một dự án trị giá 9,5 triệu bảng Anh đã hoàn tất việc tháo dỡ các cột buồm của con tàu, giúp giảm một phần nguy cơ đối với khu vực - ít nhất trong thời điểm hiện tại.

Vì sao con tàu chìm?

SS Richard Montgomery là một tàu chở hàng thuộc đoàn tàu vận tải từ Mỹ tới Cherbourg, miền tây bắc nước Pháp. Đây là một trong những tàu Liberty do Mỹ chế tạo năm 1943 nhằm vận chuyển hàng hóa và đạn dược phục vụ lực lượng Đồng minh tại châu Âu.

Khi tới cửa sông Thames, con tàu chở khoảng 7.000 tấn đạn dược được chỉ định neo ngoài khơi Sheerness, hạt Kent, trước khi tiếp tục hành trình.

Tuy nhiên, trong đêm 20/8/1944, tàu bị trôi neo giữa vùng nước nông rồi mắc cạn trên một doi cát.

Nhà sử học về cửa sông Thames Margaret McEwan mô tả đây là một “tình huống ác mộng”. Các tàu gần đó liên tục kéo còi cảnh báo, trong khi thuyền trưởng được cho là đang ngủ và sĩ quan phụ trách không có hành động kịp thời.

Lực lượng cứu hộ sau đó đã nỗ lực đưa hàng hóa ra khỏi tàu và lấy được khoảng một nửa số đạn dược. Tuy nhiên, thân tàu bị nứt khiến nước tràn vào, buộc chiến dịch trục vớt phải dừng lại.

Kể từ đó, con tàu nằm lại dưới nước cùng số thuốc nổ còn lại.

Nếu phát nổ, điều gì sẽ xảy ra?

Tàu bị vỡ làm đôi nằm dưới đáy sông. Ảnh Getty

Hiện trên xác tàu vẫn còn khoảng 2.000 thùng bom chùm, gần 600 quả bom nặng 500 pound và hơn 1.000 quả bom nặng 1.000 pound.

Cơ quan Hàng hải và Tuần duyên Anh (MCA) đánh giá nguy cơ xảy ra một vụ nổ lớn là “rất thấp”. Tuy nhiên, những cảnh báo về sức công phá tiềm tàng của con tàu vẫn tồn tại.

Các cuộc thử nghiệm của chính phủ Anh năm 1970 cho thấy một vụ nổ có thể tạo ra cột nước, bùn đất, kim loại và đạn dược rộng khoảng 300 m, bắn cao tới gần 3.050 m.

Sóng xung kích có thể làm vỡ gần như toàn bộ cửa kính tại Sheerness và tạo ra một con sóng cao khoảng 4,9 m, đủ sức nhấn chìm những tàu thuyền nhỏ.

Năm 2004, tạp chí New Scientist từng đưa tin rằng nếu SS Richard Montgomery phát nổ, đây có thể là một trong những vụ nổ phi hạt nhân lớn nhất từng xảy ra.

Tuy nhiên, nhà sử học McEwan cho rằng mức độ nguy hiểm thực tế vẫn chưa thể xác định. “Một số người cho rằng vụ nổ sẽ tàn phá Sheerness và đảo Sheppey, trong khi những người khác nghĩ nó có thể chẳng gây ra hậu quả đáng kể. Chúng ta đơn giản là không biết”, bà nói.

MCA cho biết cơ quan này vẫn thường xuyên khảo sát xác tàu để nhanh chóng phát hiện bất kỳ thay đổi nào đối với con tàu hoặc môi trường xung quanh.

Vì sao phải tháo cột buồm?

Ba cột buồm của SS Richard Montgomery từng nhô lên khỏi mặt nước và có thể được nhìn thấy từ Southend-on-Sea, phía Essex, ở khoảng cách tới 8 km.

Tuy nhiên, tình trạng xuống cấp của chúng khiến các quan chức lo ngại cột buồm có thể đổ xuống xác tàu, tác động đến số đạn dược bên dưới và làm gia tăng nguy cơ phát nổ.

Sau nhiều năm chuẩn bị, dự án trị giá 9,5 triệu bảng đã được triển khai. Các kỹ sư sử dụng cần cẩu để cố định từng cột buồm, sau đó cắt và đưa chúng lên một sà lan.

Cột cuối cùng được tháo dỡ hôm 30/9. Người phụ trách dự án Nolan Colan cho rằng việc xử lý các cột buồm trước khi chúng xuống cấp nghiêm trọng hơn là “thực sự quan trọng”.

Tuy nhiên, nhà sử học McEwan nhấn mạnh rằng việc tháo cột buồm không đồng nghĩa mối nguy hiểm đã biến mất.

“Các cột buồm có thể không còn, nhưng vấn đề vẫn tồn tại”, bà nMcEwanói.

Có thể tới gần xác tàu?

Một khu vực cấm tiếp cận được thiết lập xung quanh xác tàu bằng các phao màu vàng. Dù vậy, điều này không ngăn được một số người tìm cách tiếp cận con tàu từ khoảng cách gần nhất có thể.

Angus Brown, người tổ chức các chuyến tham quan bằng thuyền tới khu vực xác tàu, mô tả đây là một địa điểm “hoàn toàn đáng kinh ngạc”.

Du khách có thể quan sát xác tàu từ nhiều góc độ, nhưng không được phép tiếp cận hoặc lên xác tàu.

Việc tháo dỡ những cột buồm từng trở thành hình ảnh quen thuộc trên cửa sông Thames cũng khiến nhiều người địa phương tiếc nuối.

“Đó là một địa danh, một phần lịch sử”, Brown nói.

McEwan cho rằng những cột buồm này đã trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ người dân sống quanh khu vực.

“Chúng mang tính biểu tượng. Những người lớn lên ở đây đã nhìn thấy chúng từ khi còn nhỏ. Chúng thực sự là một phần di sản của chúng tôi”, bà McEwan nhấn mạnh.

Phương Đăng