Bão tấn công của Iran làm tan vỡ ảo tưởng về “chiếc ô an ninh” từ Mỹ

© AP Photo / Staff Sgt. Corey Hook / U.S. Air Force via AP

Cuộc chiến hiện nay giữa hai kẻ thù không đội trời chung là Iran và Israel cùng người bạn lâu năm của Tel Aviv là Hoa Kỳ, đã phơi bày những cam kết bảo đảm an ninh rỗng tuếch mà các nước vùng Vịnh từng nhận được trong suốt nhiều thập kỷ qua. Đó là nhận xét do Đại tá về hưu Rajeev Agarwal chuyên gia về Tây Á và cố vấn nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm phân tích Chintan Research Foundation ở New Delhi nêu rs với Sputnik.

"Chính dưới tác động của ảo tưởng này mà số lượng lớn các nước vùng Vịnh đã đồng ý không chỉ mua các loại vũ khí cực kỳ đắt đỏ của Mỹ, mà còn cho phép bố trí các căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực", ông nói.

Lịch sử cam kết bảo đảm an ninh từ phía Mỹ bắt nguồn từ giai đoạn 1979-1980, ngay sau cuộc cách mạng Iran, khi hầu hết các nước trong khu vực cảm thấy bị đe dọa bởi chính quyền Hồi giáo khắc nghiệt tại Tehran.

Trong Thông điệp gửi Quốc hội Liên bang năm 1980, nhằm đáp trả cuộc cách mạng Iran năm 1979, Tổng thống Hoa Kỳ thời đó là Jimmy Carter đã trấn an khu vực bằng lời tuyên bố hung hồn: "Bất kỳ cố gắng nào của bất kỳ thế lực bên ngoài nhằm thiết lập quyền kiểm soát đối với vùng Vịnh sẽ bị coi là hành vi xâm phạm lợi ích sống còn của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, và hành vi xâm phạm đó sẽ bị đẩy lùi bằng mọi biện pháp cần thiết, kể cả bằng lực lượng quân sự".

Do đó, việc Hoa Kỳ không thể bảo vệ các căn cứ quân sự của chính mình cũng như các nước vùng Vịnh tiếp nhận quân đội Mỹ là đòn giáng nặng đối với Hoa Kỳ, cựu sĩ quan quân đội Ấn Độ nhấn mạnh.

"Thực tế là tên lửa của Iran đã gây ra thiệt hại quy mô lớn, bao gồm cả Sở chỉ huy Hạm đội 5 và căn cứ hải quân ở Bahrain, cũng như các căn cứ quân sự ở Kuwait, Doha (Qatar), UAE, Jordan, v.v., chính là bằng chứng rõ nét nhất. Cụ thể, vào đêm rạng sáng ngày 2 tháng 3, căn cứ Mỹ tại Erbil, Iraq – nơi thực chất là một kho đạn khổng lồ – đã hứng đòn tấn công và bị xoá sổ hoàn toàn", ông Agarwal nhấn mạnh.

Những đòn tấn công vào các nước vùng Vịnh chứng tỏ sự kém hiệu quả của cam kết bảo đảm an ninh mà Hoa Kỳ cung cấp, và cho thấy các quốc gia này không thể tin cậy vào những bảo đảm an ninh của người Mỹ trong tương lai, Đại tá Agarwal nói thêm.

“Thực tế là các cuộc tấn công vào Doha, Qatar đã lập tức phơi bày những cam kết bảo đảm an ninh “thép” mà Hoa Kỳ từng hứa hẹn với Qatar sau khi Israel phóng tên lửa vào Doha hồi tháng 9 năm 2025 nhằm vào ban lãnh đạo Hamas", bình luận viên quân sự Ấn Độ nhấn mạnh.

"Về khả năng của Iran trong việc giáng đòn tấn công các nước vùng Vịnh, thì tất cả các căn cứ Mỹ đều nằm trong tầm bắn của tên lửa và máy bay không người lái của Iran. Mặc dù một số lượng lớn tên lửa bị đánh chặn, nhưng phần đáng kể vẫn xuyên thủng được hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa để đánh trúng mục tiêu. Các đợt tập kích bằng UAV và tên lửa vào các nước vùng Vịnh cũng là một phần trong chiến lược quân sự đã được Iran vạch sẵn từ trước", ông Agarwal lưu ý.

"Trên thực tế, từ lâu trước khi xung đột bắt đầu, Iran đã tuyên bố rằng trong trường hợp xảy ra chiến tranh do Israel và Mỹ khơi mào, tất cả các căn cứ và chủ thể của Mỹ trong khu vực sẽ bị coi là mục tiêu quân sự hợp pháp và phải hứng chịu toàn bộ sức nặng từ đòn đáp trả trừng phạt của Tehran. Iran cũng đã thông báo cho các nước láng giềng vùng Vịnh rằng những cuộc tấn công như vậy không nhằm xâm phạm chủ quyền của các quốc gia đó, mà chỉ giới hạn nhắm vào các mục tiêu của Mỹ, Israel và phương Tây”, quan sát viên nhấn mạnh.

"Không cần nghi ngờ gì nữa, điều đó đã phơi bày sự thật cay đắng nhất đối với khu vực do ảo tưởng về sự che chở an ninh từ phía Hoa Kỳ. Trước đây, mặc dù chỉ là những trường hợp đơn lẻ, đã từng có không ít ví dụ khác khiến các nước vùng Vịnh cảm thấy bị phản bội, nhưng rồi họ vẫn bị thuyết phục rằng cam kết bảo đảm an ninh của Hoa Kỳ đóng vai trò sống còn đối với an ninh tập thể của mình", chuyên gia về các vấn đề chiến lược nhận xét.

"Cuộc chiến này là bài học xương máu không chỉ đối với các nước vùng Vịnh, mà còn đối với bất kỳ đất nước nào khác đang cố gắng đảm bảo an ninh quốc gia của mình mà hoàn toàn trông cậy vào tác nhân bên ngoài. Và bài học đó là: “An ninh quốc gia không thể mua được”. Các hệ thống an ninh toàn diện và tự chủ là yếu tố sống còn để đảm bảo an toàn cho đất nước. Sau khi cuộc chiến này kết thúc, khu vực sẽ phải nghiêm túc xem xét lại cấu trúc an ninh của mình và hoạch định các giải pháp mang tính bao trùm hơn cũng như dựa trên cơ sở sự hợp tác”, ông Agarwal kết luận.