Việt Nam trước bài toán “khách đông nhưng tiêu ít”

© Ảnh : TTXVN - Phạm Thị Hoa Mai

“Khách du lịch bụi không tiêu nhiều tiền”

Như Sputnik đã đưa tin, theo phân tích của Fortune hồi trung tuần tháng 6, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế nổi bật như vị trí địa lý thuận lợi, di sản văn hóa phong phú, ẩm thực đa dạng, cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn cùng sự hiếu khách của người dân. Đây là những yếu tố giúp du lịch Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh trong khu vực.

Đáng chú ý, sức hút của Việt Nam không còn chỉ tập trung tại Hà Nội hay TP.HCM. Dữ liệu từ nền tảng du lịch Klook cho thấy lượng khách đến Phú Quốc và Sa Pa trong năm 2025 đã tăng hơn gấp đôi.

Ông CS Soong, Phó Chủ tịch phát triển doanh nghiệp của Klook, cho biết xu hướng hiện nay là du khách ngày càng ưu tiên những điểm đến giàu giá trị thiên nhiên và văn hóa, nằm ngoài các đô thị lớn. Điều này cho thấy bản đồ du lịch Việt Nam đang được mở rộng, tạo thêm cơ hội cho các địa phương ven biển, miền núi cũng như các điểm nghỉ dưỡng và trải nghiệm bản địa phát triển, thay vì chỉ phụ thuộc vào những trung tâm du lịch truyền thống.

Phát biểu về vấn đề này, TS. Lê Hồng Hiệp, chuyên gia cao cấp tại Viện ISEAS-Yusof Ishak (Singapore), Việt Nam đang cạnh tranh trực tiếp với Thái Lan và Malaysia trong cuộc đua trở thành điểm đến hàng đầu Đông Nam Á. Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh này không chỉ được quyết định bởi số lượng khách quốc tế, mà còn nằm ở khả năng thu hút nhóm khách có mức chi tiêu cao và lưu trú dài ngày hơn.

"Khách du lịch bụi không tiêu nhiều tiền", Fortune dẫn lời ông Hiệp nhận định.

Vì vậy, Việt Nam đang định hướng phát triển các phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn như du lịch công tác, nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch y tế và du lịch hội nghị. Bộ Y tế Việt Nam dự báo doanh thu từ du lịch y tế có thể tăng từ 700 triệu USD trong năm 2024 lên gần 4 tỷ USD vào năm 2033. Trong khi đó, thị trường du lịch hội nghị được kỳ vọng tăng từ 7,8 tỷ USD hiện nay lên 10,3 tỷ USD vào năm 2031.

Chính sách nhập cảnh cởi mở hơn cũng trở thành một động lực quan trọng. Việt Nam hiện cho phép công dân của hàng chục quốc gia lưu trú tối đa 45 ngày mà không cần thị thực. Đến nay, đã có 39 quốc gia được hưởng một số hình thức miễn thị thực.

Bà Alexandra Murray, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Hilton, đánh giá việc nới lỏng chính sách visa luôn mang lại lợi ích cho điểm đến, bởi nó giúp du khách chủ động hơn trong việc lên kế hoạch, kể cả với những chuyến đi được quyết định vào sát ngày khởi hành.

Bên cạnh đó, ngành hàng không cũng góp phần thúc đẩy tăng trưởng khi các hãng bay Việt Nam liên tục mở thêm các đường bay từ Trung Quốc, Nhật Bản và Singapore, đồng thời nghiên cứu khai thác thêm các tuyến từ châu Âu.

Theo dữ liệu của Klook, nguồn khách quốc tế đến Việt Nam đang ngày càng đa dạng hơn, ghi nhận mức tăng từ các thị trường Philippines, Ấn Độ, Mỹ, Australia và New Zealand. Dù vậy, Trung Quốc và Hàn Quốc vẫn là hai thị trường gửi khách lớn nhất, tiếp theo là Nga.

Để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng, Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng du lịch. Tại Phú Quốc, dự án sân bay mới có tổng vốn hơn 830 triệu USD đang được triển khai, nằm trong kế hoạch chuẩn bị phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 dự kiến tổ chức trên đảo.

Song song với đó, nhiều tập đoàn khách sạn quốc tế cũng đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam bằng các dự án khách sạn và khu nghỉ dưỡng ở Cần Giờ, Phú Quốc, Đà Nẵng và Quảng Ninh.

Theo bà Alexandra Murray, quy mô các hợp đồng xây dựng khách sạn tại Việt Nam hiện rất đáng chú ý. Bà cho rằng điều này không chỉ phản ánh sự phát triển sôi động của thị trường mà còn thể hiện chiến lược dài hạn nhằm củng cố vị thế của Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn tại Đông Nam Á.

Bài học từ Thái Lan và Bali

Ông Lê Hồng Hiệp cho rằng các doanh nghiệp trong nước đang đầu tư xây dựng thêm nhiều khách sạn tại các thành phố lớn. Tuy nhiên, để nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng sức hấp dẫn đối với khách quốc tế, việc hợp tác với các đơn vị quản lý, vận hành khách sạn quốc tế vẫn là yếu tố cần thiết.

Quan trọng hơn, theo ông, Việt Nam không nên chỉ tập trung vào mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn.

"Vấn đề không chỉ là phát triển du lịch trên khắp Việt Nam, mà là làm thế nào để phát triển bền vững", ông Hiệp nhấn mạnh.

Theo ông, mục tiêu không nên dừng ở việc đón thêm nhiều khách, mà cần hướng tới việc giữ chân du khách lâu hơn, khuyến khích họ chi tiêu nhiều hơn và quay trở lại trong tương lai.

Đây cũng chính là bài học được rút ra từ Thái Lan và Bali. Hai điểm đến này từng hưởng lợi mạnh mẽ từ làn sóng du lịch quốc tế, nhưng sau đó phải đối mặt với hệ lụy của việc phát triển quá mức, tình trạng quá tải và nguy cơ làm giảm chất lượng trải nghiệm của du khách.

Tại Thái Lan, ngành du lịch từng chịu cú sốc lớn do đại dịch Covid-19. Sau đó, những bất ổn chính trị cùng các lo ngại về an ninh và tội phạm tiếp tục ảnh hưởng đến tâm lý của một bộ phận khách quốc tế, đặc biệt là khách Trung Quốc. Nước này cũng điều chỉnh chính sách miễn thị thực, rút ngắn thời gian lưu trú từ 60 ngày xuống còn 30 ngày nhằm hướng tới mục tiêu thu hút "du khách chất lượng" thay vì chỉ tập trung vào số lượng.

Giáo sư thực hành Vũ Minh Khương, Trường Chính sách công Lee Kuan Yew (Singapore), nhận định Việt Nam đã nhìn thấy những hệ quả mà Bali và Thái Lan từng gặp phải do phát triển du lịch quá mức và tình trạng quá tải. Theo ông, Việt Nam đang tích cực học hỏi từ thực tiễn và chú trọng áp dụng các thông lệ quốc tế tốt nhất. Tuy nhiên, rủi ro vẫn còn hiện hữu. Nếu lượng khách quốc tế tăng chậm lại trong tương lai, Việt Nam có thể phải đối mặt với tình trạng dư thừa khách sạn, sân bay và nhiều hạ tầng du lịch không được khai thác hết công suất.

"Trong tương lai, Việt Nam có thể gặp vấn đề tương tự như Thái Lan - nơi cơ sở hạ tầng du lịch dồi dào nhưng lại gặp khó khăn trong việc lấp đầy phòng", ông Lê Hồng Hiệp cảnh báo.