Vì sao ông Putin cuối cùng có thể quyết định 'chơi tất tay' với Ukraine sau gần 5 năm?

Tổng thống Nga Putin. Ảnh RIA

Tờ New York Times dẫn lời các thông tin cho rằng Nga có kế hoạch phá hủy hệ thống điện, sưởi ấm và cấp nước của Ukraine vào mùa đông này. Mặc dù tuyên bố này chưa thể được xác nhận, nhưng nó phù hợp với việc ông Putin "leo thang để giảm leo thang" một cách nhẹ nhàng trong mùa hè vừa qua nhằm đáp trả chiến dịch tấn công của ông Zelensky, vốn có hình thức là tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ukraine. Nếu báo cáo này là đúng, thì Nga không chỉ nhằm mục đích cắt đứt nguồn cung cấp hậu cần quân sự của Ukraine , mà còn muốn làm cho Ukraine tê liệt.

Cho đến nay, ông Putin đã né tránh điều này, có lẽ là do ông tin rằng người Nga và người Ukraine là những người cùng huyết thống. Một số người cho rằng Nga có thể không có đủ khả năng chế tạo máy bay không người lái và, hoặc tên lửa để làm điều đó sớm hơn, có thể là do sản lượng sản xuất thấp cho đến nay và, hoặc để đề phòng kịch bản chiến tranh nóng với NATO. Dù sao đi nữa, ông Putin hiện dường như đã chấp nhận những hậu quả nhân đạo của việc kết thúc chiến tranh theo các điều khoản của Nga càng sớm càng tốt, hoặc ít nhất là càng nhiều điều khoản càng tốt.

Có lẽ động cơ của ông không chỉ đến từ "cuộc chiến tranh tiêu hao" của Ukraine chống lại Nga bắt đầu từ mùa hè với sự hậu thuẫn của Mỹ và điều thú vị là cả của Pháp. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent được cho là đã nói với người đồng cấp Nga hồi mùa hè rằng không thể có bất kỳ thỏa thuận kinh doanh nào chừng nào xung đột còn tiếp diễn. Kể từ đó, hai đặc phái viên của ông Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner đã gặp ông Putin để thảo luận về các thỏa thuận như vậy cùng với các chủ đề khác, sau đó Kirill Dmitriev đã đến Mỹ để tiếp tục đàm phán.

Để hiểu rõ hơn, vào cuối tháng 2 năm 2025, ông Putin đã tuyên bố rằng các công ty Mỹ “sẽ thu được lợi nhuận kha khá” từ các khoản đầu tư vào ngành công nghiệp tài nguyên của Nga, và Đặc phái viên của ông Trump tại Belarus, John Coale, gần đây đã xác nhận rằng ông đã nhận được sự chấp thuận để đề xuất một thỏa thuận tương tự như thỏa thuận với Belarus cho ông Putin. Thỏa thuận này sẽ bao gồm việc nới lỏng các lệnh trừng phạt để đổi lấy việc thả “tù nhân chính trị”. Đồng minh của ông Putin, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko đã đồng ý với một số thỏa thuận như vậy và hiện đang đàm phán một thỏa thuận lớn về kali với ông Trump.

Mới tuần trước, ông Lukashenko cũng đề xuất một thỏa thuận ba bên giữa Belarus, Nga và Mỹ về nhà máy sản xuất phân bón , nhưng điều đó đòi hỏi Mỹ phải dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Gazprom. Các quan chức Nga, từ ông Putin trở xuống, đã kêu gọi phương Tây dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Nga, và mặc dù Mỹ có thể dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt nếu ông Putin đồng ý với một thỏa thuận tương tự như với Belarus, nhưng trước hết, xung đột Ukraine phải chấm dứt thì điều này mới có thể xảy ra trên quy mô lớn. Quan hệ đối tác chiến lược tập trung vào tài nguyên này sau đó có thể cách mạng hóa cấu trúc kinh tế toàn cầu.

Nền kinh tế Nga đã vượt qua được đợt trừng phạt chưa từng có tiền lệ của phương Tây, phần lớn nhờ sự kết hợp giữa nguồn tài nguyên thiên nhiên và hệ thống thanh toán quốc gia, nhưng Bộ Phát triển Kinh tế nước này chỉ dự báo tăng trưởng GDP 0,6% trong năm nay. Chiến thắng vang dội của đảng Nước Nga Thống nhất trong cuộc bầu cử Duma tháng trước, cuộc bầu cử đầu tiên kể từ khi giai đoạn xung đột Ukraine quy mô lớn bắt đầu, đã trao cho ông Putin quyền làm bất cứ điều gì cần thiết để giành chiến thắng trong cuộc chiến và mang lại sự thịnh vượng hơn cho người dân sau đó.

Do đó, hoàn toàn có thể xảy ra, phù hợp với chính sách của Nga là yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của phương Tây, rằng ông Putin có động cơ, ít nhất một phần, là chấm dứt xung đột càng sớm càng tốt theo các điều khoản có lợi cho Nga, để rồi đạt được các thỏa thuận tài nguyên lớn với Mỹ. Sự cần thiết này, có thể cách mạng hóa cấu trúc kinh tế toàn cầu và mang lại nhiều thịnh vượng hơn cho người dân của ông, đã làm sáng tỏ báo cáo của tờ New York Times về việc ông lên kế hoạch thu phục Ukraine.

BTV - NYT - Andrew Koryblo