Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chấm dứt tình trạng "công nghệ chỉ nằm trên giấy"

© Ảnh : Hoàng Thống Nhất - TTXVN

Ngày 7/7, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại hội nghị sơ kết 1,5 năm thực hiện Nghị quyết 57.

Theo kết luận, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, hiệu quả quản trị và khả năng tự chủ quốc gia.

Việt Nam đã xác định 10 công nghệ chiến lược, 30 sản phẩm công nghệ chiến lược và 20 bài toán lớn quốc gia. Một số doanh nghiệp trong nước đã từng bước làm chủ công nghệ, phát triển sản phẩm cho thị trường nội địa và xuất khẩu.

Tuy nhiên, nhiều hạn chế vẫn tồn tại trong thể chế, hạ tầng, nhân lực, dữ liệu, an ninh mạng, an toàn thông tin và giải ngân vốn. Số sản phẩm chiến lược cụ thể chưa tương xứng với nguồn lực và quyết tâm chính trị.

"Khâu yếu nhất hiện nay là tổ chức thực hiện", kết luận nêu.

Không thể chỉ dừng ở văn bản và hội nghị

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các nhiệm vụ của Nghị quyết 57 chỉ được coi là hoàn thành khi có sản phẩm vận hành, dữ liệu kiểm chứng, người sử dụng thực tế và hiệu quả có thể đo lường.

Kết quả không thể chỉ thể hiện qua văn bản, kế hoạch, hội nghị hay việc thành lập bộ máy, mà phải được chứng minh bằng công nghệ làm chủ, dữ liệu kết nối, thủ tục hành chính được cắt giảm, năng suất tăng, doanh nghiệp phát triển và lợi ích mang lại cho người dân.

Nguồn lực cần tập trung vào trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học và y sinh, vật liệu và năng lượng, chip bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, thiết bị bay không người lái, công nghệ biển, đại dương và lòng đất.

Với từng công nghệ, mục tiêu phải được lượng hóa theo các mốc một năm, ba năm, 5 năm và 10 năm, gồm công nghệ được làm chủ, sản phẩm hình thành, khả năng xuất khẩu và mức đóng góp cho tăng trưởng, quốc phòng, an ninh, tự chủ quốc gia.

Cơ quan chủ trì phải chịu trách nhiệm về sản phẩm cuối cùng, kết quả và tác động thực tế, thay vì chỉ chịu trách nhiệm về quy trình, thủ tục.

Các cơ quan phải đặc biệt coi trọng an ninh mạng, an toàn thông tin, an ninh dữ liệu và chủ quyền số.

"Không đánh đổi an ninh, an toàn để lấy phát triển nhưng cũng không vì lo ngại rủi ro mà làm chậm đổi mới sáng tạo", kết luận nêu.

Mỗi địa phương được yêu cầu xác định các bài toán thực tiễn có thể giải quyết bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chủ động đăng ký đảm nhận những bài toán lớn trong khuôn khổ pháp luật và thẩm quyền.

Doanh nghiệp lớn phải đi đầu về công nghệ lõi

Cộng đồng doanh nghiệp được khuyến khích tăng đầu tư cho nghiên cứu, phát triển, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Các tập đoàn, doanh nghiệp lớn thuộc khu vực nhà nước và tư nhân phải tiên phong làm chủ công nghệ lõi, phát triển sản phẩm công nghệ Việt Nam và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu có chính sách đủ mạnh để thu hút, trọng dụng nhân tài, chuyên gia và trí thức người Việt Nam trong và ngoài nước.

Hợp tác quốc tế cần chuyển trọng tâm từ thu hút vốn sang tiếp nhận tri thức, công nghệ và chuyên gia, gắn với nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ trong nước.

Từ năm học 2026-2027, ngành giáo dục và các trường đại học phải rà soát chương trình đào tạo, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ chiến lược.