Thương mại vượt 253 tỷ USD, Việt Nam tăng kết nối kinh tế với Trung Quốc

© Ảnh : TTXVN - Bùi Thị Xuân Anh

Việt Nam – Trung Quốc mở rộng hợp tác chuỗi cung ứng

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà lưu ý, trong bối cảnh chuỗi giá trị toàn cầu đang được tổ chức lại theo hướng khu vực hóa, số hóa, xanh hóa, năng lực cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào khả năng kết nối đồng bộ giữa sản xuất, cảng biển, hạ tầng vận tải, tài chính và thị trường.

Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh,

phát biểu tại hội thảo. © Ảnh : TTXVN - Bùi Thị Xuân Anh

Theo đó, quan hệ đối tác chiến lược hợp tác toàn diện Việt Nam – Trung Quốc là nền tảng quan trọng để thúc đẩy liên kết kinh tế. Trung Quốc hiện cũng là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 đạt khoảng 256,4 tỷ USD.

9 tháng đầu năm nay, kim ngạch đã đạt trên 253 tỷ USD, tăng 37,6% so với cùng kỳ. Không dừng ở giao thương, có 1.104 dự án đầu tư của Trung Quốc (gồm Hong Kong) được cấp mới vào Việt Nam cùng giai đoạn, đăng ký vốn 4,5 tỷ USD, tăng 31,35% và đứng thứ 4 trong các đối tác.

Dòng vốn tập trung chủ yếu vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, chiếm khoảng 80,61%. Những kết quả này phản ánh môi trường đầu tư, kinh doanh hấp dẫn tại Việt Nam và tiềm năng hợp tác lớn giữa doanh nghiệp hai nước trong sản xuất, logistics và chuỗi cung ứng.

Sau khi hợp nhất với Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, TP.HCM có không gian phát triển trên 6.772 km², dân số trên 14 triệu người, hội tụ trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ với những khu công nghiệp, công nghệ cao và hệ thống cảng biển nước sâu.

Không gian phát triển mới tạo điều kiện hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất, lưu thông hàng hóa đến tiêu dùng, mở rộng khả năng tham gia mạng lưới sản xuất khu vực toàn cầu.

Trên cơ sở đó, thành phố xác định ba định hướng hợp tác trọng tâm với doanh nghiệp Trung Quốc. Trước hết là tăng cường liên kết sản xuất, nâng cao năng lực nhà cung ứng, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường, giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao. Tiếp đó, thúc đẩy kết nối cảng biển, hạ tầng giao thông và logistics, nhất là tại cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, nghiên cứu hợp tác trong công nghệ vận hành, logistics thông minh, logistics xanh nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian vận chuyển.

Thêm vào đó, tăng cường đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và kết nối doanh nghiệp theo mô hình hợp tác giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học, chú trọng phát triển nhân lực và thương mại hóa những giải pháp có khả năng ứng dụng thực tiễn.

“Chính quyền thành phố sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước tăng cường kết nối và mở rộng hợp tác theo quy định pháp luật Việt Nam”, ông Nguyễn Lộc Hà lưu ý.

Kinh tế Việt Nam– Trung Quốc bổ trợ lẫn nhau

Tại sự kiện, Quyền Tổng Lãnh sự Trung Quốc tại TP.HCM Từ Châu đánh giá, Việt Nam và Trung Quốc có nhiều lợi thế bổ trợ lẫn nhau về cơ cấu công nghiệp và chuỗi cung ứng.

“Hợp tác doanh nghiệp giữa hai nước đã vượt ra ngoài khuôn khổ thương mại hàng hóa truyền thống sang phối hợp sản xuất, trao đổi công nghệ và chia sẻ tri thức”, ông nhận định.

Theo ông Từ Châu, doanh nghiệp có kinh nghiệm trong sản xuất thông minh, logistics hiện đại, xây dựng hạ tầng, dịch vụ tài chính và vận hành nền tảng đổi mới sáng tạo. Đây là những lĩnh vực có thể tăng cường hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn tới.

Đối với lĩnh vực sản xuất, hai bên cần thúc đẩy liên kết giữa những khâu trong chuỗi cung ứng, hợp tác chuyển giao công nghệ, quản lý quy trình, kiểm soát chất lượng và đào tạo nhân lực.

Đối với logistics và cảng biển, ông đề xuất khai thác tiềm năng hợp tác về vận tải đa phương thức, cửa khẩu thông minh, kho bảo quản chuỗi lạnh, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn vận tải xuyên biên giới và giảm chi phí thương mại. Hai bên cũng có thể mở rộng hợp tác trong đường sắt đô thị, nền tảng thương mại đổi mới và tài chính xuyên biên giới, gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Trong chuỗi sản xuất, ông kỳ vọng tăng hợp tác thượng nguồn và hạ nguồn, chuyển giao công nghệ, quản lý quy trình, kiểm soát chất lượng và đào tạo nhân lực.

“Thông qua triển khai thí điểm, hai bên có thể phát huy thế mạnh của mỗi bên và bổ sung lợi thế cho nhau”, ông nói.

Theo chương trình hội thảo, những nội dung này được cụ thể hóa qua các tham luận về vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu, kết nối logistics và cảng biển, công nghệ đường sắt, nền tảng giao thương và phát triển nguồn nhân lực.

Ông Dương Văn Bân, Quyền Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam - Chi hội TP. Hồ Chí Minh nêu khuyến nghị hợp tác sản xuất tiên tiến, điện tử, công nghệ thông tin, năng lượng xanh và công nghiệp hỗ trợ. Ông đề nghị hai nước tăng cường trao đổi công nghệ, đào tạo nhân lực và kết nối các nguồn lực đầu tư.

“Qua đó, từng bước chuyển từ hợp tác thương mại truyền thống sang liên kết sâu rộng trong chuỗi sản xuất và cung ứng, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực và toàn cầu”, ông Dương nói.

Ông Jesse Choi, Tổng giám đốc Tập đoàn Sunwah khu vực Đông Nam Á, CEO Sunwah Innovations, Chủ tịch Liên minh Doanh nhân Vùng vịnh Quảng Đông - Hong Kong - Ma Cao tại Việt Nam, sự gắn kết giữa doanh nghiệp hai nước trong sản xuất và chuỗi cung ứng sẽ là nền tảng để mở rộng hợp tác về công nghệ, logistics, tài chính và phát triển nguồn nhân lực. Từ năm 2020, bản thân Sunwah cũng đã thành lập Sunwah Innovations với không gian đổi mới sáng tạo đặt tại TP HCM, Hà Nội và Đà Nẵng, cùng mạng lưới đối tác tại Trung Quốc và quốc tế kết nối doanh nghiệp, startup, trường đại học và nhà đầu tư.

Theo ông Choi, thông qua chính những chương trình trao đổi, kết nối kinh doanh và hợp tác công nghệ này, Sunwah Innovations hỗ trợ đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường, giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận cơ hội quốc tế và kết nối các giải pháp công nghệ phù hợp với nhu cầu thực tế.

Phía tập đoàn Becamex chia sẻ định hướng phát triển khu công nghiệp gắn với hệ sinh thái dịch vụ và nhà cung ứng. Trong khi đó, đại diện doanh nghiệp logistics, cảng biển tập trung vào khả năng kết nối vận tải, kho bãi, ứng dụng công nghệ và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.

Theo các ý kiến tại hội thảo, Việt Nam và Trung Quốc có nhiều tiềm năng kết nối hạ tầng giao thông đường thủy và đường sắt, thúc đẩy phát triển cửa khẩu thông minh, số hóa chuỗi cung ứng, trao đổi thông tin và hài hòa các tiêu chuẩn kỹ thuật trong khuôn khổ pháp luật và thỏa thuận giữa các bên.

Để hiện thực hóa tiềm năng, doanh nghiệp hai nước cần xác định rõ nhu cầu thị trường, lựa chọn đối tác phù hợp, nâng cao năng lực tiếp nhận công nghệ và phối hợp tháo gỡ điểm nghẽn.