Ông Vũ Hoàng Liên: Công ước Hà Nội “đánh trúng” vấn đề nóng bỏng trên toàn thế giới

© Sputnik

Trao đổi với Sputnik Việt Nam bên lề Diễn đàn Kinh tế phương Đông (EEF) 2026, ông Vũ Hoàng Liên đề cập những thách thức về an ninh, an toàn mạng trong bối cảnh Internet ngày càng trở thành một phần không thể thiếu của đời sống.

Công ước Hà Nội tạo nền tảng cho một không gian số tin cậy

Trước đó, ngày 2/9, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam tham gia phiên thảo luận do Sputnik tổ chức với chủ đề “Chủ quyền số của Global South: Những cơ hội hợp tác mới”.

Đề cập Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng được mở ký tại Hà Nội vào tháng 10/2025, ông Vũ Hoàng Liên cho rằng văn kiện này đi thẳng vào một thách thức chung mà nhiều quốc gia đang phải đối mặt.

“Công ước Hà Nội của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng có thể nói đã đánh trúng một vấn đề nóng bỏng, một vấn đề bức xúc của xã hội, không chỉ tại Việt Nam mà ở hầu hết các quốc gia”, ông Liên nói.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam, phòng, chống tội phạm mạng là vấn đề được hầu hết các nước quan tâm, hàng trăm nước đều có đăng ký. Trước khi sự kiện được Liên Hợp Quốc tổ chức tại Hà Nội, các bên đã trải qua quá trình đàm phán kéo dài nhiều năm.

Ý nghĩa quan trọng của công ước, theo ông, là giúp các nước hình thành cách nhìn thống nhất hơn về tội phạm mạng, bảo vệ an ninh mạng và bảo vệ người tiêu dùng - những vấn đề còn có mối liên hệ với chủ quyền số.

“Việc tất cả các bên cùng nhìn nhận và cùng thống nhất là một yếu tố rất quan trọng”, ông Liên nhấn mạnh.

Từ nhận thức chung, các quốc gia có thể tiến tới thống nhất hành động, cùng tham gia và chia sẻ trách nhiệm, cơ hội cùng hành động. Công ước vì vậy cũng tạo nền tảng, nguyên tắc hợp tác để xây dựng một cộng đồng số, không gian số lành mạnh và văn minh.

Theo ông Vũ Hoàng Liên, việc tạo ra một không gian số tin cậy có ý nghĩa rất lớn. Khi niềm tin trong không gian số được bảo đảm, đời sống số có thể phục vụ con người tốt hơn, đồng thời các chủ thể có điều kiện tận dụng tối đa những cơ hội mà công nghệ đem lại. Từ hợp tác chống tội phạm mạng, các quốc gia cũng có thể mở rộng sang nhiều lĩnh vực hợp tác khác.

Chung tay bảo vệ an toàn, an ninh mạng

Việt Nam là thị trường có mức độ tiêu dùng và trải nghiệm công nghệ số tích cực, đồng thời phát triển nhanh. Điều đó cũng khiến những vấn đề liên quan đến tội phạm mạng và an ninh, an toàn mạng trở nên đặc biệt đáng quan tâm.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Internet, Việt Nam có hệ thống chính trị, an ninh ổn định, đáng tin cậy và quan hệ hợp tác cởi mở với nhiều quốc gia. Đây là lợi thế để Việt Nam đóng góp không chỉ đối với Công ước Hà Nội mà rộng hơn là những nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong bảo vệ người dùng, chống tội phạm mạng và bảo đảm an ninh, an toàn mạng.

“Việc Việt Nam tích cực tham gia, đóng góp, chủ động nhận diện những vấn đề mới, những vấn đề bức xúc của xã hội và của thế giới để tiên phong đóng góp là rất quan trọng”, ông Liên đánh giá.

Sự chủ động này, theo chuyên gia, đồng thời tạo thêm trách nhiệm và động lực để Việt Nam tiếp tục thúc đẩy phòng, chống tội phạm mạng và bảo đảm an ninh, an toàn mạng.

Thực tế thời gian qua, các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm của Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động đấu tranh với tội phạm mạng, đồng thời phát triển các giải pháp, biện pháp về an ninh, an toàn mạng.

Nhìn rộng hơn về những giải pháp cần thiết để bảo đảm an ninh mạng, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam đặt cơ sở pháp lý ở vị trí đầu tiên.

“Cũng giống như chủ quyền số, đối với an ninh mạng, điều đầu tiên là cơ sở pháp lý. Việc xây dựng một môi trường pháp lý đầy đủ, từ ban hành quy định đến tổ chức thực thi, là hết sức quan trọng”, ông Liên nói.

Do an ninh mạng có tính xuyên biên giới, bên cạnh pháp luật trong nước còn cần những khuôn khổ pháp lý quốc tế, cam kết đa phương, cơ chế được nhiều bên thừa nhận và các thỏa thuận song phương. Hệ thống này cũng phải liên tục được cập nhật để theo kịp những thay đổi nhanh chóng của công nghệ.

Yếu tố thứ hai được ông Liên nhấn mạnh là hợp tác nghiên cứu. An ninh, an toàn mạng là lĩnh vực công nghệ khó, biến động nhanh, với các hình thức và nguy cơ ngày càng đa dạng. Vì vậy, các bên cần cùng triển khai các dự án nghiên cứu khoa học và công nghệ.

Hợp tác cũng phải gắn với bảo vệ người tiêu dùng. Theo ông, các bên không thể chỉ quan tâm tới công nghệ mà còn phải bảo vệ quyền lợi của người sử dụng, bởi đây cũng là một phần của quá trình ngăn chặn các nguy cơ gây mất an ninh, an toàn mạng.

Bài toán càng đòi hỏi hợp tác quốc tế khi liên quan đến chuyển giao công nghệ và cung cấp dịch vụ xuyên biên giới. Các nước cần phối hợp xây dựng tiêu chuẩn, nguyên tắc chung, đồng thời chia sẻ nguồn nhân lực, công nghệ, phương tiện và tài nguyên. Đặc biệt, khi xảy ra sự cố nghiêm trọng, việc chia sẻ tiềm lực và hỗ trợ lẫn nhau có thể giúp các quốc gia ứng phó hiệu quả hơn.

“Hợp tác như vậy sẽ giúp giảm thiểu tối đa hậu quả của các sự cố an ninh mạng”, ông Vũ Hoàng Liên nhấn mạnh.