Nga và Trung Quốc tăng cường hợp tác toàn diện và tương tác chiến lược

Ngày 20/5, chuyến thăm cấp nhà nước Trung Quốc hai ngày (19-20/5) của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã kết thúc. Chương trình chuyến thăm thực sự dày đặc – Tổng thống Nga đã dành 11 giờ cho các cuộc đàm phán, họp mặt và các sự kiện nghi lễ khác nhau. Sự kiện nhân kỷ niệm 25 năm Hiệp ước Láng giềng tốt đẹp, Hữu nghị và Hợp tác và kỷ niệm 30 năm quan hệ đối tác toàn diện và tương tác chiến lược giữa Nga và Trung Quốc.

Cả phần nghi thức cả đàm phán song phương đều có những thể hiện mang tính biểu tượng

Phần nghi thức chào đón Tổng thống Vladimir Putin mang tính biểu tượng sâu sắc, ví dụ như quảng trường nơi diễn ra Lễ đón chính thức được trang hoàng bằng hoa mẫu đơn, mà trong văn hóa Trung Quốc, hoa mẫu đơn được tôn vinh là "Vua của các loài hoa", là biểu tượng cho sự phú quý, thịnh vượng, quyền lực. Cuộc đàm phán song phương cũng có một số cử chỉ mang tính biểu tượng, như việc Tổng thống Nga đã chào ông Tập Cận Bình, nhắc lại một câu tục ngữ của Trung Quốc:

"Người Trung Quốc nói: “Chưa gặp nhau một ngày, nhưng cảm giác như ba mùa thu đã trôi qua” Chúng tôi thực sự rất vui khi được gặp Ngài", - Tổng thống Nga nói.

“Tôi cho rằng, vị khách của nước Nga đã thể hiện sự tôn trọng một cách tinh tế và khéo léo nhất. Ông vừa khen chủ nhà vừa nhấn mạnh sự tôn trọng sâu sắc của mình đối với văn hóa Trung Quốc. Người Trung Quốc đánh giá rất cao những cử chỉ tinh tế như vậy”, - nhà sử học Lê Hoàng Minh, chuyên gia về Trung Quốc, bình luận với Sputnik.

Chuyến thăm Trung Quốc của nhà lãnh đạo Nga được các chuyên gia Sputnik phỏng vấn đánh giá là rất quan trọng.

“Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng hiện nay việc tăng cường quan hệ song phương, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, là vấn đề trọng yếu. Nhìn thành phần đoàn Nga với gần một nửa lãnh đạo chính phủ là có thể hiểu tầm quan trọng của chuyến thăm”, - PGS-TS quan hệ quốc tế Hoàng Giang phát biểu với Sputnik.

Quan hệ Nga – Trung mang tính hệ thống và đang phát triển theo chiều hướng đi lên

Kết thúc hội đàm, về quan hệ song phương, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã ký văn kiện chính trị quan trọng: Tuyên bố chung về việc tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác toàn diện và tương tác chiến lược giữa Nga và Trung Quốc. Văn kiện dài gần 10.000 từ, chứa đựng một phác thảo chi tiết về kế hoạch phát triển quan hệ song phương trong tương lai gần. 40 thỏa thuận liên chính phủ và doanh nghiệp cũng đã được ký kết.

Những phát biểu đáng chú ý nhất của ông Tập Cận Bình:

- Tổng thống Vladimir Putin đang thăm Trung Quốc lần thứ 25. Chỉ riêng điều này đã nói lên rất nhiều điều về tình hữu nghị và quan hệ đối tác.

- Quan hệ kinh tế song phương đang phát triển – kim ngạch thương mại đã tăng 20% trong những tháng gần đây, và khối lượng thương mại đã vượt quá 200 tỷ đô la trong ba năm liên tiếp.

- Hai nước sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, công nghệ thông tin và đổi mới công nghệ.

Những phát biểu đáng chú ý nhất của Tổng thống Vladimir Putin:

- Tất cả các lĩnh vực hợp tác giữa hai nước đã được thảo luận với ông Tập Cận Bình.
Quan hệ giữa Nga và Trung Quốc là độc nhất vô nhị vì không phụ thuộc vào điều kiện kinh tế toàn cầu.

- Các giao dịch giữa hai nước được thực hiện bằng đồng rúp và nhân dân tệ, khiến thương mại không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài.

- Nga không chỉ là một trong những nhà cung cấp dầu khí lớn nhất mà còn là nhà cung cấp năng lượng hạt nhân – các tổ máy điện hạt nhân do Nga thiết kế đang được hoàn thiện tại Nhà máy điện hạt nhân Thiên Loan và Nhà máy điện hạt nhân Xudapu.

- Hai nước đang nỗ lực tăng cường hợp tác trong lĩnh vực kim loại đất hiếm.

Không chỉ hai quốc gia mà cả hai dân tộc cũng đang trở nên gần gũi hơn. Người Nga và người Trung Quốc ngày càng thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến văn hóa của nhau. Các hoạt động trao đổi khoa học và thanh niên đang được tăng cường.

- Chế độ miễn visa đã mang lại kết quả: năm 2025, 2 triệu người Nga đã đến thăm Trung Quốc và 1 triệu người Trung Quốc đến Nga.

Hai nhà lãnh đạo Nga và Trung Quốc cũng đã khởi động chương trình hợp tác giáo dục Nga-Trung Quốc, sẽ được tổ chức vào năm 2026 và 2027.

“Với những tuyên bố trên của hai nhà lãnh đạo và 40 thỏa thuận hai bên đã ký kết có thể thấy Nga Và Trung Quốc đặt trọng tâm là các quan hệ kinh tế, tài chính, khoa học và công nghệ đặc biệt là vấn đề thanh toán song phương được thực hiện hoàn toàn bằng đồng Ruble và Nhân dân tệ cũng như tăng cường hợp tác về năng lượng, cả lĩnh vực năng lượng nguyên tử”, - chuyên gia quan hệ quốc tế Nguyễn Minh Hoàng nói với Sputnik.

Một trong những chủ đề được thảo luận là dự án đường ống dẫn khí đốt "Sức mạnh Siberia - 2". Trong chuyến thăm Trung Quốc của Vladimir Putin vào tháng 9 năm 2025, Gazprom và CNPC của Trung Quốc đã ký một bản ghi nhớ ràng buộc về mặt pháp lý về việc xây dựng dự án này. Hiện các thông số chính của dự án - tuyến đường và kế hoạch thực hiện - đã được thống nhất, chỉ còn một vài chi tiết kỹ thuật cần hoàn thiện. Tuy nhiên, tiến độ chính xác cho việc xây dựng đường ống vẫn chưa được xác định trong khuôn khổ chuyến thăm lần này.

“Có thể chắc chắn rằng, chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Nga đánh dấu giai đoạn mới trong tiến trình phát triển của một mối quan hệ rất được cân nhắc kỹ lưỡng, có hệ thống và tích cực. Tất nhiên, theo kết quả, khó có thể gọi cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo lần này là một bước đột phá, nhưng, vấn đề là ai mong đợi nó sẽ mang tính đột phá. Quan hệ Nga – Trung mang tính hệ thống và đang phát triển theo chiều hướng đi lên”, - PGS-TS quan hệ quốc tế Hoàng Giang bình luận với Sputnik.

Chuyến thăm của Vladimir Putin kết thúc bằng một buổi tiệc trà.

Trong buổi tiệc trà này, chúng ta vẫn có thể trao đổi ý kiến (về bất kỳ vấn đề nào) – rất hân hạnh được mời Ngài, - ông Tập Cận Bình mỉm cười.

Đúng rồi, hôm nay chúng ta đã có một ngày làm việc thành công, hiệu quả và dày đặc, - Tổng thống Nga gật đầu.

“Nghi lễ trà đạo rất quan trọng và nhiều ý nghĩa. Không gian tĩnh lặng, không vội vã, mang tính tâm linh dường như là bài kiểm tra cuối cùng đối với vị khách quý. Nếu khách đủ tôn trọng để cảm nhận được vẻ đẹp của việc pha trà và chiều sâu của truyền thống, thì sẽ trở thành người của chúng tôi”, - nhà sử học Lê Hoàng Minh, chuyên gia về Trung Quốc, chia sẻ nhìn nhận với Sputnik.

Nhà sử học Lê Hoàng Minh cũng nói thêm rằng, nếu so sánh với chuyến thăm của Donald Trump tới Trung Quốc tuần trước có thể thấy: mục đích của Trump chủ yếu là nhằm ổn định thương mại và giải quyết tình hình xung quanh eo biển Hormuz, nhưng cuối cùng đã không mang lại kết quả đáng kể hoặc đột phá nào trong lập trường đàm phán, còn chuyến thăm của tổng thống Nga, được lên kế hoạch nhân dịp kỷ niệm 25 năm Hiệp ước Láng giềng tốt đẹp, Hữu nghị và Hợp tác và kỷ niệm 30 năm quan hệ đối tác toàn diện và tương tác chiến lược, được chuẩn bị kỹ lưỡng, 40 văn kiện quy mô lớn được ký kết, thể hiện chiều sâu của mối quan hệ Nga - Trung.

Tín hiệu cho Hoa Kỳ

“Chuyến thăm Trung Quốc của Vladimir Putin đã được chuẩn bị rất kỹ lưỡng và từ mấy tháng trước rồi và chẳng liên quan gì tới chuyến thăm Trung Quốc của Donald Trump. Khi đã thấy rõ ràng là Iran đã đứng vững trong cuộc chiến bảo vệ độc lập, chủ quyền chống lại cuộc tấn công xâm lược của Mỹ và Israel và sự hình thành của một thực tế địa chính trị mới, Nga thấy rằng cần phải thảo luận vấn đề này. Nhìn từ khía cạnh chương trình nghị sự chính trị toàn cầu hiện nay thì đây là một chuyến thăm rất quan trọng”, - PGS-TS Hoàng Giang bình luận với Sputnik

Và, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thảo luận và đi đến ký kết một văn kiện chính trị rất quan trọng: Tuyên bố chung về việc thiết lập thế giới đa cực và quan hệ quốc tế kiểu mới. Văn kiện này, có thể nói, mang tính của một chương trình hành động.

Văn kiện củng cố cam kết của Mátxcơva và Bắc Kinh trong việc tạo ra một hệ thống trong đó ảnh hưởng toàn cầu được phân bổ giữa một số trung tâm quyền lực, và các nguyên tắc chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ và bình đẳng giữa các quốc gia được ưu tiên hơn áp lực và sự thống trị đơn phương.

"Rõ ràng đây là một tín hiệu, trước hết, tín hiệu gửi Hoa Kỳ rằng hệ thống đa cực đang hình thành, hệ thống đơn cực đang sụp đổ và Washington sẽ phải chấp nhận điều này”, - PGS-TS quan hệ quốc tế Hoàng Giang nói với Sputnik.

“Chuyến thăm Trung Quốc của Vladimir Putin vào thời điểm này và việc hai bên ký kết Tuyên bố chung về việc thiết lập thế giới đa cực và quan hệ quốc tế kiểu mới có thể coi là một phần của sự tương tác chiến lược giữa Mátxcơva và Bắc Kinh trong việc kiểm soát các diễn biến trong hệ thống quốc tế và đối phó với áp lực từ phía Hoa Kỳ”, - . nhà sử học Lê Hoàng Minh, chuyên gia về Trung Quốc, phát biểu với Sputnik.

Nhà sử học Lê Hoàng Minh cũng nhấn mạnh rằng sự hợp tác giữa Nga và Trung Quốc hiện nay không còn chỉ là sự phối hợp tạm thời, do điều kiện địa chính trị bắt buộc mà đang hướng tới việc hình thành một hệ thống kinh tế và an ninh rộng lớn hơn ở Đại lục địa Á-Âu. Đây là một quá trình nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của phương Tây đối với các tiến trình toàn cầu.

Hoàng Hoa