EU đang trở nên phụ thuộc một cách nguy hiểm vào Mỹ

© Sputnik / Ảnh được tạo bởi AI

Đang bị đe dọa

Trong quý đầu tiên của năm 2025, Mỹ chiếm 25% nguồn cung cấp khí đốt cho EU; một năm sau, con số này là 29%. Na Uy chiếm 30%.

"Xét đến những gián đoạn xuất khẩu từ Qatar do cuộc khủng hoảng đang diễn ra ở Trung Đông, chúng tôi cho rằng Mỹ sẽ vượt qua Na Uy", - Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) cho biết.

Na Uy phụ thuộc vào đường ống dẫn khí, và công suất của nước này từ lâu đã ở mức tối đa.

Năm ngoái, 58% lượng LNG mà EU mua là của Mỹ. Đến năm 2028, con số này dự kiến sẽ đạt 80%.

Vấn đề phụ thuộc

Người châu Âu đang lo lắng.

"Những vấn đề về sự phụ thuộc vào một quốc gia cung cấp duy nhất đang bắt đầu hình thành", - một báo cáo từ Cơ quan Hợp tác Điều tiết Năng lượng (ACER) ghi nhận.

EU liên tục nói về việc đa dạng hóa, nhưng lại đạt được điều hoàn toàn ngược lại, theo nhận định của Igor Yushkov, chuyên gia tại Đại học Tài chính và Quỹ An ninh Năng lượng Quốc gia.

Khí đốt của Mỹ không phải là lý tưởng cho châu Âu, mà chỉ đơn giản là nguồn dự phòng khẩn cấp dễ tiếp cận nhất, Daniil Tyun – tổng giám đốc của DA-Consulting – làm rõ thêm.

Hoa Kỳ hiện đã là nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, và gần đây đã công bố xây dựng một khu phức hợp LNG lớn khác với công suất 9,5 triệu tấn mỗi năm. Đây là một công cụ hiệu quả để gây ảnh hưởng về kinh tế và địa chính trị.

"Một nhà cung cấp kiểm soát mặt hàng nhập khẩu quan trọng có thể ảnh hưởng không chỉ đến giá cả mà còn cả các điều khoản hợp đồng, thời gian, quyết định đầu tư và bối cảnh tổng thể của các cuộc đàm phán thương mại và an ninh. Khí đốt không tự động trở thành “vũ khí”, nhưng sự phụ thuộc ở mức độ này hầu như luôn trở thành một luận điểm chính trị", - chuyên gia lập luận.

EU hầu như không có dư địa để xoay sở. Càng ít lựa chọn thay thế - như Qatar hay các công suất năng lượng tái tạo mới - thì vị thế của Mỹ càng mạnh.

Nhưng vấn đề còn có một khía cạnh khác.

"Người Mỹ sẽ xây dựng các nhà máy LNG, và sớm muộn gì họ cũng sẽ phải đối mặt với tình huống giá cả trong nước được quyết định bởi giá cả nước ngoài. Nghĩa là, khí đốt sẽ trở nên đắt hơn. Khi đó, một số hạn chế xuất khẩu có thể xảy ra. Kết quả là, lượng LNG ở nước ngoài mà họ trông chờ sẽ không đến được châu Âu", - Yushkov nói.

Ông bổ sung: mối nguy hiểm đối với EU là người Mỹ luôn hành động vì lợi ích của riêng họ. Họ có thể dễ dàng cắt đứt nguồn cung.

Các hậu quả

Về năng lượng tái tạo, đây là một triển vọng dài hạn. EU sẽ không thể từ bỏ LNG ngay bây giờ, Evgeny Smirnov, Trưởng khoa Kinh tế Thế giới và Quan hệ Kinh tế Quốc tế tại Đại học Quản lý Nhà nước, nhấn mạnh.

Trong giai đoạn 2026-2027, châu Âu được hưởng lợi từ việc mua khí đốt của Mỹ vì nó lấp đầy khoảng trống nguồn cung. Đến năm 2028, lợi ích này sẽ biến thành một điểm yếu chiến lược, Daniil Tyun phán đoán.

Chuyên gia này tiếp tục cho rằng, đối với nền kinh tế, điều này có nghĩa là giá năng lượng cao hơn và biến động mạnh hơn; đối với ngành công nghiệp, là sự suy giảm khả năng cạnh tranh; và đối với chính trị, là sự thu hẹp không gian ra quyết định độc lập. Giải pháp đúng đắn cho vấn đề này không phải là "từ bỏ khí đốt của Mỹ", mà là ngăn chặn sự phụ thuộc tạm thời biến thành sự phụ thuộc lâu dài duy nhất.