Đà Nẵng tạo nền móng phát triển kinh tế dữ liệu

Đà Nẵng đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và dữ liệu nhằm xây dựng nền kinh tế dữ liệu, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố AI gắn với Trung tâm Tài chính quốc tế.

Sự đồng hành của Amazon Web Services (AWS) cùng các chuyên gia trong và ngoài nước được kỳ vọng tạo động lực mới cho chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo của thành phố theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Hạ tầng mới cho động lực tăng trưởng mới

Đà Nẵng phấn đấu trở thành 1 trong 3 trung tâm vi mạch bán dẫn lớn của Việt Nam

với khoảng 5.000 nhân lực chất lượng cao được đào tạo đáp ứng được yêu cầu

công việc trên toàn cầu. Ảnh: Mỹ Hà - TTXVN

Tại hội nghị về AI và điện toán đám mây do Amazon Web Services (AWS) phối hợp tổ chức tại Đà Nẵng mới đây, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Hồ Quang Bửu cho rằng, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những trụ cột quan trọng để đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố trong giai đoạn mới.

Theo ông Hồ Quang Bửu, Đà Nẵng đang kiên trì theo đuổi định hướng phát triển dựa trên tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời hoàn thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện để doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển và làm chủ các công nghệ mới. Thành phố hiện có hơn 53.000 nhân lực công nghệ số, 100% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến và đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp khoảng 27% GRDP trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, Đà Nẵng đang triển khai cơ chế "một cửa" trong lĩnh vực AI và bán dẫn nhằm thu hút doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước, từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh.

Theo ông Hoàng Trung Hiếu, Giám đốc Kiến trúc Giải pháp của AWS Việt Nam, mục tiêu của AWS không chỉ là cung cấp hạ tầng công nghệ mà còn đồng hành cùng Đà Nẵng trong quá trình phát triển hệ sinh thái số. AWS đang mở rộng các dịch vụ hạ tầng tại Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển dịch lên điện toán đám mây, kết nối hệ sinh thái doanh nghiệp và hợp tác lâu dài với chính quyền địa phương. Một trong những bước tiến mới là việc đưa dịch vụ Local Zone vào Việt Nam. Hạ tầng này giúp rút ngắn khoảng cách giữa hệ thống điện toán đám mây với người dùng, giảm độ trễ, nâng cao hiệu năng xử lý và tạo điều kiện triển khai các ứng dụng yêu cầu phản hồi theo thời gian thực. Theo AWS, nhiều doanh nghiệp tài chính đã ghi nhận hiệu quả rõ rệt khi ứng dụng điện toán đám mây. Một số ngân hàng như VPBank và VIB giảm khoảng 78% độ trễ xử lý, đồng thời tăng năng suất lao động lên 4,6 lần. Trong khi đó, doanh nghiệp công nghệ tài chính Trusting Social đã xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng bằng AI trên nền tảng này. Đáng chú ý, AWS kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp Đà Nẵng chuyển từ giai đoạn ứng dụng AI sang phát triển các doanh nghiệp lấy AI làm nền tảng ngay từ đầu, thay vì chỉ sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ. Khi dữ liệu trở thành nguồn lực sản xuất

Với lực lượng lao động trẻ, chất lượng cao, môi trường đầu tư thuận lợi và nền tảng

ban đầu đã được hình thành, Đà Nẵng có nhiều điều kiện để tham gia sâu hơn vào

chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Ảnh: Mỹ Hà - TTXVN

Theo các chuyên gia, AI chỉ là phần nổi của quá trình chuyển đổi số trong khi giá trị thực sự nằm ở khả năng hình thành một nền kinh tế dữ liệu, nơi dữ liệu được thu thập, kết nối, phân tích và khai thác để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới.

Thạc sĩ Lê Vũ, Giám đốc Trung tâm Tin học, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học Đà Nẵng cho rằng việc Đà Nẵng đầu tư mạnh vào hạ tầng AI và điện toán đám mây cần được nhìn nhận vượt ra ngoài phạm vi của những ứng dụng công nghệ đơn lẻ. Theo ông, muốn trở thành thành phố AI thì trước hết phải trở thành thành phố của dữ liệu. Những thuật toán hay mô hình AI hiện đại sẽ không thể phát huy hiệu quả nếu thiếu nguồn dữ liệu lớn được chuẩn hóa, liên thông và xử lý theo thời gian thực. "Hạ tầng AI không phải để vận hành các mô hình AI, mà để vận hành nền kinh tế dữ liệu", ông Lê Vũ nhấn mạnh. Ông cho rằng khi hạ tầng dữ liệu được xây dựng đồng bộ, các "ốc đảo" thông tin sẽ từng bước được xóa bỏ, tạo điều kiện hình thành những chuỗi giá trị mới từ dữ liệu. Đây cũng là nền tảng để AI được ứng dụng sâu hơn trong quản trị, sản xuất, dịch vụ và đời sống. Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hữu Quang, Phó Giám đốc Công ty TNHH SMARTCOM SOLUTIONS, cho rằng việc các nền tảng điện toán đám mây quốc tế triển khai hạ tầng ngay tại Việt Nam mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Ngoài việc cải thiện tốc độ truy cập và giảm độ trễ, hạ tầng trong nước còn giúp tăng mức độ tin cậy đối với các tổ chức có yêu cầu rất cao về bảo mật như ngân hàng, hàng không hay các doanh nghiệp sở hữu lượng dữ liệu lớn. Đặc biệt, định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế và thành phố AI của Đà Nẵng đều đòi hỏi hệ thống có khả năng xử lý dữ liệu tốc độ cao, vận hành liên tục và đảm bảo an toàn thông tin. Việc tận dụng các nền tảng điện toán đám mây đã được kiểm chứng trên quy mô toàn cầu sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu tư, đồng thời nâng cao độ an toàn và tính sẵn sàng của hệ thống. Theo ông Quang, thách thức lớn nhất hiện nay không còn nằm ở công nghệ mà ở sự thay đổi tư duy. Khi doanh nghiệp sẵn sàng thay đổi cách quản trị và khai thác dữ liệu, công nghệ sẽ trở thành động lực giúp nâng cao năng suất và tạo ra giá trị mới. Nền móng cho Trung tâm Tài chính quốc tế Việc phát triển hạ tầng dữ liệu không chỉ phục vụ cộng đồng doanh nghiệp công nghệ mà còn được xem là điều kiện quan trọng để Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế. Theo nhiều chuyên gia tài chính quốc tế, một trung tâm tài chính hiện đại không chỉ cần ngân hàng mà còn cần hệ sinh thái gồm các doanh nghiệp dữ liệu, phân tích dữ liệu, quản trị rủi ro, đánh giá tín nhiệm, đánh giá ESG và các dịch vụ hỗ trợ tài chính khác. Đây đều là những lĩnh vực phụ thuộc trực tiếp vào khả năng xử lý dữ liệu theo thời gian thực. Ông Jinchang Lai, chuyên gia tư vấn cao cấp về các định chế tài chính của IFC (Nhóm Ngân hàng Thế giới), cho rằng tài trợ chuỗi cung ứng có thể trở thành một trong những lĩnh vực kinh doanh quan trọng của Trung tâm Tài chính quốc tế tại Đà Nẵng. Tuy nhiên, để mô hình này phát triển hiệu quả cần hình thành hệ sinh thái dữ liệu đủ mạnh, cùng sự tham gia của các doanh nghiệp chuyên về dữ liệu và phân tích dữ liệu nhằm nâng cao độ tin cậy, giảm rủi ro trong các quyết định tài chính. Ở góc độ khởi nghiệp, sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ toàn cầu cùng hệ thống hạ tầng điện toán đám mây cũng mở ra cơ hội để các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận những nền tảng công nghệ hiện đại mà trước đây chỉ các doanh nghiệp lớn mới đủ điều kiện đầu tư. Thay vì phải tự xây dựng hạ tầng với chi phí lớn, các doanh nghiệp có thể tập trung nguồn lực cho phát triển sản phẩm và đổi mới sáng tạo. Nếu hạ tầng giao thông là điều kiện để thu hút các nhà máy và khu công nghiệp thì trong giai đoạn phát triển mới, hạ tầng dữ liệu, điện toán đám mây và AI đang trở thành nền móng để thu hút các doanh nghiệp công nghệ, các trung tâm đổi mới sáng tạo và các định chế tài chính quốc tế. Con đường xây dựng nền kinh tế dữ liệu của Đà Nẵng chắc chắn còn nhiều việc phải làm, từ hoàn thiện hạ tầng số, phát triển nguồn nhân lực đến xây dựng cơ chế chia sẻ và khai thác dữ liệu an toàn. Tuy nhiên, những bước đi hiện nay cho thấy thành phố đang lựa chọn một hướng phát triển mới, lấy dữ liệu làm nguồn lực, lấy công nghệ làm động lực và lấy đổi mới sáng tạo làm nền tảng để tạo dựng lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số.

Xuân Quý