Chuyên gia đánh giá cơ hội của đảng Dân chủ về luận tội Tổng thống Trump

© AP Photo / Jacquelyn Martin

Thành phần mới của Hạ viện, cũng như số phận của 35 ghế Thượng viện, sẽ được quyết định trong cuộc bầu cử ở Mỹ vào ngày 3 tháng 11. Đảng Cộng hòa hiện đang kiểm soát Hạ viện với tỷ lệ sít sao. Tổng thống Trump đã cảnh báo những người ủng hộ mình rằng chiến thắng của đảng Dân chủ có thể dẫn đến việc tăng thuế 5 nghìn tỷ USD, còn phe đối lập sẽ cố gắng loại ông khỏi quyền lực.

Theo lời GS Shapiro, để sáng kiến như vậy thành công tại Thượng viện, đảng Dân chủ cần thêm 20 phiếu bầu so với hiện tại, tức là phải có được 67 ghế.

"Để thông qua các điều khoản luận tội tại Hạ viện, cần đa số đơn giản - tức là 218 phiếu. Để kết tội tại Thượng viện, cần có 2/3 số phiếu", GS Shapiro nói.

Thủ tục luận tội Hạ viện của Quốc hội Hoa Kỳ khởi xướng. Nếu đa số các nhà lập pháp ủng hộ những cáo buộc đề xuất, vụ việc sẽ được chuyển lên Thượng viện, nơi quá trình này diễn ra như một phiên tòa. Nếu 2/3 số nhà lập pháp ủng hộ luận tội, quan chức đó sẽ bị bãi miễn; nếu không đạt đủ số phiếu cần thiết, quan chức đó sẽ được tuyên trắng án. Một số Tổng thống Hoa Kỳ đã phải đối mặt với nỗ lực luận tội: Andrew Johnson năm 1868, Bill Clinton năm 1998, và Trump năm 2019 và 2021. Hạ viện đã giữ nguyên các cáo buộc, nhưng Thượng viện đã tuyên trắng án trong mỗi lần.

"Đảng Dân chủ có thể cố gắng luận tội, nhưng họ cần đa số tại Hạ viện để thông qua cáo buộc trước", GS Shapiro nói.

Theo lời ông, nỗ lực như vậy chỉ có ý nghĩa nếu họ thắng cuộc đua vào Hạ viện. Hiện tại, đảng Cộng hòa nắm giữ 218 ghế cần thiết để ủng hộ các sáng kiến, cộng thêm 1 nghị sĩ độc lập trong liên minh.

Trong Thượng viện có 53 nghị sĩ Cộng hòa, 45 nghị sĩ Dân chủ và 2 nghị sĩ độc lập trong liên minh với họ. Trong số 35 ghế tại Thượng viện sẽ được quyết định trong cuộc bầu cử sắp tới, đảng Dân chủ kiểm soát 13 ghế, có nghĩa là họ cần giành chiến thắng gần như tất cả để đạt đa số tuyệt đối.

Kể từ năm 1946, chỉ có hai lần đảng cầm quyền giành thêm ghế tại Quốc hội sau các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ: vào năm 1998 và 2002. Thất bại lớn nhất của đảng Dân chủ trong lịch sử hiện đại là vào năm 2010: họ mất 63 ghế tại Hạ viện và 6 ghế tại Thượng viện. Trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 1958 (dưới thời Tổng thống đảng Cộng hòa Dwight Eisenhower), phe đối lập đã giành thêm 15 ghế Thượng viện và đa số 65 ghế.

Kể từ khi Hawaii gia nhập thành phần Hoa Kỳ, đảng này chỉ nắm giữ đa số tuyệt đối tại Thượng viện Quốc hội một lần duy nhất: đảng Dân chủ giành được 68 ghế trong cuộc bầu cử năm 1964, trùng với chiến thắng tranh chức Tổng thống của Lyndon Johnson.