Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói về gian lận thi và 900.000 cuốn sách chưa đến tay học sinh

© Ảnh : Cổng TTĐT Quốc hội

Tăng công nghệ, giám sát chéo kỳ thi tốt nghiệp

Trả lời các vấn đề đại biểu nêu, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết việc đổi mới kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học đã trải qua nhiều giai đoạn. Từ năm 1986 đến nay, sau mỗi chu kỳ, Bộ GD&ĐT đều rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện.

Theo Bộ trưởng, kỳ thi hiện được tổ chức gọn nhẹ hơn, giúp giảm đáng kể chi phí và áp lực. Công tác tuyển sinh đại học cũng thuận tiện hơn khi thí sinh có thể đăng ký, nộp lệ phí và thực hiện xét tuyển trên máy tính, không phải đi lại như trước.

Liên quan vụ tiêu cực xảy ra tại Tuyên Quang trong kỳ thi năm nay, ông Hoàng Minh Sơn cho rằng đây là sự việc "rất đáng tiếc". Theo ông, nguyên nhân trước hết liên quan đến ý thức tuân thủ pháp luật. Những người vi phạm và các cá nhân liên quan cần được xử lý nghiêm, bảo đảm tính nghiêm minh.

Bộ trưởng cho biết thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương, trong khi Bộ chịu trách nhiệm xây dựng quy chế, đề thi và các quy trình tổ chức kỳ thi. Tuy nhiên, nguy cơ gian lận tại địa phương vẫn có thể xảy ra.

Để ngăn chặn tình trạng này, thời gian tới Bộ dự kiến tăng cường ứng dụng công nghệ và triển khai giám sát chéo nhằm phòng ngừa, phát hiện sớm sai phạm.

Công tác ra đề cũng sẽ tiếp tục được cải tiến theo hướng giảm áp lực nhưng vẫn đánh giá được năng lực của học sinh sau 12 năm học, đồng thời phản ánh mặt bằng chất lượng giáo dục phổ thông.

Kết quả thi tốt nghiệp THPT hiện vẫn là một trong những căn cứ quan trọng trong tuyển sinh đại học. Theo Bộ trưởng, khoảng 50% lượt tuyển sinh dựa vào kết quả kỳ thi này, gần 40% dựa vào học bạ, phần còn lại sử dụng các phương thức khác.

Không để thiếu sách giáo khoa năm học tới

Về chương trình và sách giáo khoa, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ GD&ĐT đã xây dựng kế hoạch rà soát đồng bộ.

Theo ông, những bất cập phát sinh trong nhiều năm qua đã được điều chỉnh kịp thời. Trong đợt rà soát lần này, chương trình giáo dục sẽ được xem xét kỹ để phù hợp với bối cảnh mới, tăng cường năng lực, đạo đức và kỹ năng cho người học. Đồng thời, thời lượng dành cho những nội dung, môn học được đánh giá chưa thiết thực sẽ được giảm bớt.

Bộ GD&ĐT sẽ lựa chọn chuyên gia, thành lập các hội đồng để triển khai việc rà soát theo kế hoạch.

Liên quan việc cung ứng sách giáo khoa, Bộ trưởng thừa nhận năm nay đã xảy ra tình trạng thiếu sách cục bộ, dù từ năm học 2026 - 2027 cả nước sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất.

Theo ông, một phần nguyên nhân là một số địa phương triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa, khiến phụ huynh có tâm lý chờ, chưa mua sách. Trong khi đó, một số trường chưa đặt đủ số lượng để nhà xuất bản chủ động kế hoạch in.

Về trách nhiệm khi để xảy ra tình trạng thiếu sách, Bộ trưởng thừa nhận "chưa có kế hoạch chính xác".

Những năm trước, khi có ba bộ sách giáo khoa, các nhà xuất bản thường in dư tương đối nhiều. Năm nay chỉ có một bộ nên lượng sách in dư được tính toán thấp hơn, dẫn đến tình trạng thiếu, thừa cục bộ tại một số nơi.

Cách thức đặt hàng cũng là một nguyên nhân, bởi nhà xuất bản in sách theo số lượng đăng ký từ các địa phương.

Tính đến 17h ngày trước phiên chất vấn, khoảng 900.000 cuốn sách trên cả nước vẫn chưa đến tay học sinh, trong khi 99,7% sách đã được cung ứng. Bộ trưởng cho biết số còn lại sẽ tiếp tục được chuyển tới các địa phương trong những ngày tới.

Bộ GD&ĐT sẽ rút kinh nghiệm, đồng thời tăng cường giám sát công tác dự báo và lập kế hoạch.

"Sang năm không thể để xảy ra việc này", Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói.

Theo ông, số lượng học sinh có thể thống kê được, vì vậy việc tính toán số sách cần in, kể cả lượng dự phòng, sẽ được thực hiện sát thực tế hơn trong năm tới.