7 yếu tố giúp GDP bình quân đầu người Việt Nam có thể đạt 10.000 USD

© Shutterstock/FOTODOM / Huy Thoai

Dự báo thời điểm GDP bình quân đầu người Việt Nam lên đến 10.000 USD

Dẫn Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 4/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), ông Shan Saeed cho biết GDP bình quân đầu người của Việt Nam được dự báo đạt khoảng 5.100-5.200 USD trong năm 2026, với GDP danh nghĩa khoảng 527 tỷ USD.

Để đạt mốc 10.000 USD, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam gần như phải tăng gấp đôi, tương đương khoảng 1,96 lần hiện nay. Theo ông, mục tiêu này không chỉ phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng mà còn đòi hỏi cải thiện đồng thời về năng suất, uy tín tiền tệ, trình độ sản xuất, khả năng tiếp thu công nghệ, chất lượng thể chế và hiệu quả thực thi chính sách.

Ông Shan Saeed đưa ra ba kịch bản tăng trưởng kép hằng năm (CAGR). Nếu GDP bình quân đầu người tăng 8,5-9,5% mỗi năm, Việt Nam có thể đạt mốc 10.000 USD vào giai đoạn 2033-2034. Với mức tăng 7-8%/năm, mục tiêu này có thể hoàn thành trong giai đoạn 2035-2036; còn nếu chỉ đạt 5,5-6,5%/năm, thời điểm sẽ lùi sang giai đoạn 2037-2039.

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), kinh tế Việt Nam tăng khoảng 8% trong năm 2025 nhờ xuất khẩu hàng chế tạo và nhu cầu trong nước. WB dự báo tăng trưởng đạt 6,8% năm 2026 và 7,1% năm 2027. Theo ông Shan Saeed, đây là nền tảng thuận lợi để Việt Nam duy trì đà tăng trưởng. Với quy mô thương mại tương đương gần 170% GDP, Việt Nam thuộc nhóm nền kinh tế có độ mở lớn nhất thế giới. Điều này vừa tạo cơ hội từ thương mại toàn cầu, vừa khiến nền kinh tế nhạy cảm hơn trước rủi ro về nhu cầu, thuế quan, giá hàng hóa và tỷ giá.

Các chỉ số năm 2026 tiếp tục cho thấy xu hướng tích cực. GDP sáu tháng đầu năm tăng 8,18%, trong đó quý II tăng 8,39% so với cùng kỳ; tiêu dùng tăng 8,15%; tổng tích lũy tài sản tăng 15,2%; xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 20,18%, còn nhập khẩu tăng 26,44%. Theo chuyên gia, tăng trưởng đang được thúc đẩy đồng thời bởi sản xuất, đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu.

FDI tiếp tục là điểm sáng khi Việt Nam thu hút 34,65 tỷ USD vốn đăng ký trong nửa đầu năm 2026, tăng 61% so với cùng kỳ; vốn thực hiện đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2% và là mức cao nhất trong 5 năm. Lĩnh vực chế tạo tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, củng cố vị thế của Việt Nam như một trung tâm sản xuất hấp dẫn tại châu Á.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu sáu tháng đầu năm đạt 549,69 tỷ USD, tăng 27,1%; trong đó xuất khẩu tăng 21%, nhập khẩu tăng 33,4%. Theo ông Shan Saeed, nhập khẩu tăng phản ánh nhu cầu lớn về máy móc, thiết bị, nguyên liệu và hàng hóa trung gian phục vụ sản xuất, đồng thời cho thấy cần theo dõi chặt chẽ cán cân thương mại và ngoại hối.

Trong khi đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 3.889.500 tỷ đồng, tăng 12,9%; nếu loại trừ yếu tố giá còn tăng 7,3%. Theo ông, sức mua nội địa ổn định sẽ giúp giảm tác động từ các biến động của kinh tế thế giới.

7 yếu tố then chốt để nâng cao thu nhập

Theo ông Shan Saeed, đầu tiên là năng suất lao động. Việt Nam cần chuyển từ lợi thế chi phí lao động sang cạnh tranh bằng năng suất thông qua nâng cao sản lượng trên mỗi lao động, phát triển logistics, tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, nâng cao kỹ năng lao động và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ.

Tiếp theo là sự ổn định của đồng tiền. Do mục tiêu được tính bằng USD, đồng VND mất giá quá nhanh sẽ kéo dài thời gian đạt mốc thu nhập. Vì vậy, việc duy trì uy tín tiền tệ, kiểm soát lạm phát, quản lý cán cân thanh toán và củng cố niềm tin vào chính sách vĩ mô có ý nghĩa quyết định.

Thứ ba là nâng cấp ngành sản xuất. Việt Nam cần chuyển từ lắp ráp sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như điện tử, bán dẫn, sản xuất chính xác, linh kiện công nghiệp, phần cứng AI, dệt may giá trị cao, logistics và nền tảng số. Theo ông, quy mô sản xuất tạo nền tảng, còn trình độ công nghệ mới quyết định năng suất và thu nhập.

Thứ tư là công nghệ. Tăng trưởng dài hạn phụ thuộc vào khả năng nâng cao năng suất thông qua đổi mới sáng tạo, tự động hóa và số hóa. Chuyên gia đánh giá kế hoạch đầu tư nhà máy thử nghiệm bán dẫn 1,5 tỷ USD của Samsung cùng sự hiện diện của Intel, Amkor và Hana Micron cho thấy Việt Nam đang từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Thứ năm là xuất khẩu. Trong dài hạn, tăng trưởng thu nhập sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào mức độ phức tạp của sản xuất, năng suất dịch vụ, năng lực công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực, thay vì chỉ quy mô xuất khẩu. Thứ sáu là xu hướng "Trung Quốc+1". Việt Nam cần không chỉ thu hút thêm FDI mà còn chuyển hóa dòng vốn này thành động lực nâng cao năng suất, phát triển doanh nghiệp trong nước và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Cuối cùng là hiệu quả và độ tin cậy của chính sách tiền tệ, tài khóa. Theo ông Shan Saeed, đầu tư hạ tầng, phân bổ tín dụng hiệu quả, kiểm soát lạm phát và duy trì dư địa tài khóa sẽ quyết định chất lượng tăng trưởng cũng như quá trình nâng cao thu nhập.

Bên cạnh triển vọng tích cực, chuyên gia cũng lưu ý các rủi ro có thể làm chậm quá trình chuyển đổi thu nhập như đồng USD mạnh lên, nhu cầu điện tử toàn cầu suy yếu, căng thẳng thuế quan, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm, biến động giá hàng hóa, thâm hụt thương mại kéo dài và đồng VND mất giá quá mức. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến năng suất, đầu tư và sự ổn định của tỷ giá.

Theo ông Shan Saeed, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần duy trì tăng trưởng dựa trên năng suất cao hơn, ngành sản xuất có hàm lượng công nghệ lớn hơn, thể chế vững mạnh và đổi mới sáng tạo bền vững. Đây cũng là những yếu tố quyết định khả năng Việt Nam chạm mốc GDP bình quân đầu người 10.000 USD trong những năm tới.