Jul 07
Có một Moskva trong lòng đất
Thứ bảy 07/07/2018 14:46 Lượt xem: 1,893

Đấy là một Moskva mà tất cả những ai đã đến đây, kể cả biết bao người hâm mộ bóng đá trong dịp World Cup, đều phải biết và sử dụng. Họ rồi có thể cũng sẽ choáng ngợp và cuối cùng, giống như tôi, phải lòng nó. Đấy là hệ thống tàu điện ngầm đồ sộ, nhưng vô cùng đáng yêu và có lẽ, thuộc loại đẹp nhất thế giới.

Sảnh ga Mayakovskaya, hoàn thành những năm 1930. Ảnh Anh Ngọc.

Khi nhà ga không chỉ là bến trung chuyển

Người mẹ ấy còn rất trẻ. Cô bế đứa bé thật cao để nó có thể chạm vào phần đùi của một bức tượng đồng đang ngồi chống tay ở sân ga Ploschad Revolyutsii (Quảng trường Cách mạng). Thằng bé sờ vào chỗ đã sáng bóng lên bởi biết bao nhiêu bàn tay đã cọ vào đấy trong suốt gần một thế kỷ qua. Người mẹ nói một câu gì đó nghe như là lời cầu nguyện. Rồi họ đi, lên một chuyến tàu vừa dừng lại. Lại có thêm vài người khác nữa cũng làm giống cô khi mới xuống ga.

Một bức tượng ở ga Ploschad Revolyutsii. Ảnh Anh Ngọc.

Người ta bảo rằng, những bức tượng dưới sân ga Ploschad Revolyutsii ấy có phép nhiệm màu. Ta chạm vào nó, và nó cho ta may mắn hoặc sức mạnh. Chẳng hạn chạm tay vào mũi của một con chó canh gác sẽ đảm bảo qua được kì thi, hay cọ tay vào đôi giày của một bức tượng mô phỏng một sinh viên đang đọc sách có thể giúp ta tránh rơi vào tình cảnh yêu ai đó đơn phương. Những lời đồn đại mê tín như thế đã có từ 80 năm nay, khi nhà ga Ploschad Revolyutsii được khánh thành, với 76 bức tượng đồng to bằng người thật được gắn hai bên những ô cửa ra các bến tàu. Các bức tượng khắc họa những nhân vật anh hùng có thật của thời kỳ XHCN vinh quang ấy trên đất Liên Xô. Họ là những người lính, công nhân nông trường, bác sĩ, kĩ sư, nông dân, vận động viên... nhiều trong số các bức tượng ấy có những chỗ giờ đã mòn vẹt bị sờ.

Nhưng thực ra, những bức tượng ấy là để ngắm, và khi ngắm, thật khó có thể không choáng ngợp trước vẻ đẹp của con người lý tưởng cách mạng cũng như không khí trang nghiêm thể hiện trên khuôn mặt. Đối với lãnh tụ Stalin và những kiến trúc sư đã tạo nên những sân ga như Ploschad Revolyutsii này, nhà ga metro không chỉ là bến trung chuyển cho hàng biết bao con người mỗi ngày, mà còn phải mang ý nghĩa nghệ thuật và có tính chất tuyên truyền cho sự ưu việt của CNXH, sức mạnh của chính bản thân Stalin và ý chí của đất nước Liên Xô thời bấy giờ. Và chính vì thế, hệ thống nhà ga được đưa vào hoạt động từ năm 1935 không chỉ cần phải to lớn, hoành tráng, mà còn phải gánh vác những trọng trách khác về thẩm mỹ và văn hóa, để thể hiện những gì tốt đẹp nhất của Liên Xô lúc bấy giờ. Ga metro do đó cũng chính là các tuyên ngôn chính trị.

Một bức tượng Lenin. Ảnh Anh Ngọc

Mỗi nhà ga là một bảo tàng nghệ thuật

Tôi đã đi nhiều hệ thống tàu điện ngầm trên thế giới, nhưng chưa từng có những ấn tượng nào mạnh mẽ như thế khi ngắm những nhà ga nổi tiếng có từ thời Xô Viết ở Moskva. Những nhà ga metro ấy từ lâu đã trở thành những điểm nằm trong các tour du lịch đặc biệt của thành phố này. Liên Xô không còn tồn tại nữa, nhưng những ga metro xây dựng khi đó và giờ vẫn hoạt động rất tốt chính là những gì gợi nhớ lại về quá khứ và vẫn được tôn trọng. Được xây dựng hầu hết trong các năm từ 1930 đến 1950 trong thời Liên Xô, trong số 206 nhà ga của hệ thống này thì có tới 44 ga được đưa vào danh sách di sản văn hóa vì tầm vóc, quy mô và ý nghĩa văn hóa của chúng.

Thường thì các tour bắt đầu từ ga Komsomolskaya, một trong những ga metro đầu tiên của Moskva. Nó được đặt tên như thế vì chính những đoàn viên thanh niên cộng sản Liên Xô là những người đã đặt nền móng cho việc xây dựng ga này. Ga Novoslobodskaya được thực hiện theo phong cách art-nouveau với 32 tấm kính cực đẹp. 6 cửa sổ mô tả những người trí thức, là kiến trúc sư, nhà địa lý, nhà nông học, kỹ sư, nghệ sĩ và nhạc sĩ. Ở trung tâm của ga là bức mosaic "Hòa bình trên thế giới". Đã từng có một bức chân dung Stalin gắn vào đó, giờ thay vào đó là một đôi chim bồ câu hòa bình.

Ở ga Belorusskaya, 12 bức tranh trần thể hiện những khía cạnh khác nhau của cuộc sống ở Liên Xô những năm tháng Stalin. Ga Mayakovskaya là một tác phẩm nghệ thuật thực sự ấn tượng của thời Stalin, với những bức phù điêu mô tả "24 giờ trên mảnh đất của Xô viết". Đấy cũng chính là nơi trú ẩn của rất nhiều người dân Moskva trong những đợt ném bom của phát xít Đức năm 1941. Ga mới nhất trong hệ thống metro Moskva là Park Pobedy. Hoàn thành năm 1995, kỷ niệm nửa thế kỷ ngày chiến thắng phát xít, đấy là ga sâu nhất của Moskva và cũng là ga có hệ thống thang máy dài nhất thế giới. Hai đầu ga có hai bức tranh kỷ niệm chiến thắng vệ quốc 1812 và 1945. Còn nhiều lắm, những sân ga...


Các nhà ga ở Nga là tác phẩm nghệ thuật.

Những ngày World Cup, các đoàn tàu sầm sập chở thêm hàng biết bao nhiêu người hâm mộ bóng đá từ khắp nơi thế giới đổ về, mỗi người một vẻ, và làm cho cuộc sống ở dưới lòng đất của Moskva thêm sôi động và đáng yêu hơn. Dòng người ấy chủ yếu hướng đến sân Luzhniki và sân Spartak, những nơi diễn ra các trận đấu, và rồi từ đó, họ trở về, trong tiếng hát, tiếng cười nói, tiếng kèn thổi inh ỏi, cả tiếng trêu ghẹo nhau rất vui vẻ. Nhưng khi trái bóng chưa lăn hoặc đã lăn rồi, họ lại lững thững nhảy các chuyến tàu đến các ga, ngửa mặt nhìn lên những bức tranh tường hoặc phù điêu, tay giơ máy ảnh hoặc điện thoại để chụp. Những hơi thở thời đại của các sân ga cứ thế kéo dài mãi, sống tiếp trong lòng biết bao thế hệ khác.

những người coi đây chỉ là một sân ga để đến hoặc đi tiếp. Có những người lại tôn thờ chúng, tự hào về chúng và coi đó như một tài sản vô giá của thành phố. Một thứ tài sản ngầm dưới đất, như một kho báu về văn hóa, nhưng lại in đậm trong trái tim của biết bao người đã sống, đã chết, hoặc đã đi qua nơi đây, dù chỉ một lần trong đời.

Anh Ngọc (từ Moskva)
Nguồn: thethaovanhoa.vn
1 bạn đọc
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.
Bình luận của bạn:
 

Gửi phản hồi
Ca nhạc VIỆT NAM TRONG TÔI Ca nhạc Việt Nam trong tôi 2013 Tôi yêu Việt Nam 2013 Mùa đông nước Nga 2012-2013 Đại nhạc hội 2013 Mùa thu vàng nước Nga 2013 Vũ khúc mùa đông Đêm Việt Nam: Tết xa quê 2014 Xuân tình yêu 2014 Giấc mộng đêm hè 2014 Mùa thu vàng nước Nga 2014 Chương trình ca nhạc hè 2015: "Giấc mơ có thật"
Loading...