Feb 18
Radar cảnh báo sớm: Nga đi trước người Mỹ một bước
Chủ nhật 18/02/2018 9:31 Lượt xem: 1,160

Với những đài radar cảnh báo sớm tối tân, Nga đi trước người Mỹ một bước.

Cách đây không lâu (tháng 6/2017), Phó chủ nhiệm Tổng cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang LB Nga Viktor Poznhikhir trong một tuyên bố của mình có nói rằng (đại ý):

Sự hiện diện của các căn cứ phòng chống tên lửa của Mỹ tại Châu Âu, các tàu phòng chống tên lửa trên các biển và các đại dương tiếp giáp với lãnh thổ Nga tạo ra một thành tố tấn công bí mật rất mạnh có thể tiến hành các đòn tấn công tên lửa-hạt nhân bất ngờ (vào nước Nga).

Trong khi đó thì ngày 5/1/2018, Cơ quan báo chí Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố là trong năm 2017, Bộ đội Đường không- Vũ trụ (VKS) Nga đã phát hiện tất cả các vụ phóng tên lửa trong khu vực được phân công chịu tráchnhiệm (tổng cộng hơn 60 lần phóng tên lửa đạn đạo và tên lửa vũ trụ của cả nước ngoài và của Nga).

Để cung cấp thêm một số thông tin về hệ thống radar Nga và làm rõ hơn về các tuyên bố có vẻ như mâu thuẫn nhau của các quan chức quân sự Nga, chúng tôi xin giới thiệu bài phỏng vấn của phóng viên Dmitri Litovkin tờ “Izvestia” (Nga) với một trong những người chế tạo tổ hợp radar “Voronhez”, - Phó Tổng công trình sư Tập đoàn “ RTI” – Tập đoàn chuyên chế tạo các trạm radar cảnh báo sớm đòn tấn công tên lửa hiện đại là Dmitri Stupin về những thành tựu của Nga trong lĩnh vực này.

Xin giới thiệu với bạn đọc DVO.


Phó Tổng công trình sư Dmitri Stupin. Ảnh: Izvestia.

- Phóng viên D.Litovkin: Khẳng định cho rằng Mỹ có thể tiến hành đòn tấn công tên lửa ồ ạt bất ngờ mà chúng ta không thể đánh trả chính xác đến mức độ nào?

- Tôi đã làm việc rất nhiều năm trong ngành công nghiệp quốc phòng, và tôi tin tưởng sâu sắc một điều: không có một đòn tấn công hạt nhân nào có thể là đòn tấn công bất ngờ.

Ngay công tác chuẩn bị gồm một loạt các biện pháp liên quan đến việc tổ chức một đòn tấn công nào đó- đấy đã là một khối lượng công việc khổng lồ rồi. Điều quan trọng nhất là- với khối lượng công việc rất lớn như vậy – tuyệt đối không thể nào giữ bí mật được.

Đấy là tôi chưa nói về chính giai đoạn tấn công, mà mới chỉ nói về công tác chuẩn bị. Công tác chuẩn bị - đó là các biện pháp động viên nào đó. Thậm chí ngay cả trên Internet cũng có thể xuất hiện dòng trạng thái của những học sinh phổ thông Mỹ nào đó kiểu như:

“Xin hãy đến giúp đỡ, ông tôi bị động viên tập khẩn cấp vào quân đội”,trong khi nơi ở của em học sinh phổ thông Mỹ đó nằm ngay cạnh căn cứ không quân hoặc căn cứ bố trí các tên lửa chiến lược. Đấy là những điều đơn giản nhất- những gì rất dễ bị phát hiện. Đó là còn chưa kể đến các cuộc trao đổi trên sóng vô tuyến và v.v. Không thể che dấu những động thái này được.

Trong khu vực tuần tiễu cần phải tập kết tất cả các tàu ngầm, chứ không phải chỉ có riêng những tàu đang làm nhiệm vụ tuần tiễu thường xuyên ở đó và những tàu ngầm này luôn được các cơ cấu có trách nhiệm của chúng ta theo dõi từng bước đi.

Thậm chí ngay cả trong trường hợp khi các nút bấm hạt nhân đã được kích hoạt, tôi cam đoan với bạn rằng hệ thống cảnh báo về đòn tấn công tên lửa cũng làm việc rất chuẩn xác và chỉ trong khoảng thời gian rất ngắn cần thiết đã báo cáo về giới lãnh đạo tối cao của đất nước là có bao nhiêu mục tiêu được phát hiện, chúng nhằm vào đâu và được phóng từ khu vực nào.

- Có phải những thông tin này là do các radar kiểu “Voronhez” cung cấp không?

- Không chỉ có mình “Voronhez”. Hệ thống các đài radar cảnh báo sớm đòn tấn công tên lửa đã được phát triển từ những năm 50 của thế kỷ trước. Một trường radar thống nhất kiểm soát không gian và không gian vũ trụ của hệ thống cảnh báo sớm cho phép chúng ta nhìn thấy tên lửa ở cự ly vài nghìn km và kịp thời ra các quyết định đáp trả.

Hiện nay đã xuất hiện các thách thức mới từ phía các phương tiện kỹ thuật tên lửa và phương tiện mang các đầu đạn hạt nhân, xuất hiện các đầu đạn phi hạt nhân lắp cho các tên lửa này. Thành thử, các hệ thống radar cũng phải được hoàn thiện theo hướng nâng cao dung lượng thông tin và khả năng chống nhiễu. Có nghĩa là nâng cao khả năng phát hiện các kiểu mục tiêu mới và giải quyết các nhiệm vụ cảnh báo về các mục tiêu đó.

Hiện nay trong hệ thống cảnh báo sớm đòn tấn công tên lửa (của Nga) đã hình thành được một trường thông tin thống nhất. Sở dĩ (Nga) có được kết quả như vậy là do đã triển khai các đài radar cảnh báo sớm của chúng tôi kiểu “Voronhez”.

Nhưng cũng không nên quên những đài radar “cựu binh hơn” kiểu như “Darjal”, - những đài này (Darjan” vẫn đang hoạt động tốt. Mặc dù các đài radar “Darjal” được thiết kế vào đầu những năm 1970, nhưng đến nay nó vẫn phát hiện được các mục tiêu ở cự ly tối đa.

Trong đó có cả các mục tiêu bay vòng tránh khu vực hoạt động của các đài radar các mẫu cũ hơn. Radar” Darjal” có thể nhìn thấy mục tiêu với kích thước bằng một quả bóng đá ở cự ly tới vài nghìn km.

- Làm sao mà công nghệ thế hệ trước lại có được những khả năng “tuyệt vời” như vậy?

- Đài radar “Darjal” được thiết kế với những tính năng vượt xa rất nhiều so với yêu cầu đặt ra lúc đó, vì thế mà đến nay vẫn đang tiếp tục làm việc. Các đài này có tiềm năng (dư địa) hiện đại hóa rất cao.

Tôi không còn nhớ chính xác các đài radar cũ nhưng ưu việt của chúng ta như “Dnhepr”và “Dunai” đã được hiện đại hóa bao nhiêu lần. Nhưng tất cả đều đã được cải tiến và các tính năng của chúng đã ưu việt hơn rất nhiều. Một số trong đài đó đến bây giờ vẫn còn hoạt động và thực hiện nhiệm vụ của mình ở mức rất khá.

Đài radar “Voronhez” hiện đang được đưa vào trang bị rẻ hơn nhiều khi thiết kế . (Chúng tôi) đã ứng dụng công nghệ chuẩn bị sẵn từ nhà máy và điều này cho phép giảm thời gian chế tạo và tiết kiệm được rất nhiều kinh phí xây dựng,lắp đặt…. Chi phí khai thác, bảo dưỡng cũng ít hơn, tiết kiệm điện năng hơn rất nhiều (so với các radar thế hệ trước).

Khi thiết kế “Voronhez”, chúng tôi đã tính đến triển vọng phát triển các phương tiện tấn công tên lửa- vũ trụ. Chúng tôi biết chắc chắn là các phương tiện này (tấn công tên lửa-vũ trụ) sẽ phát triển theo hướng nào và chúng tôi cũng biết cách đáp trả như thế nào.

Kết quả các lần thứ nghiệm cho thấy các radar của chúng tôi làm việc rất “tự tin” ngay cả với những phương tiện tấn công trong tương lai theo đúng yêu cầu của bên đặt hàng (Bộ quốc phòng Nga). Và trong trường hợp này tôi tuyệt đối yên tâm.



- Radar kiểu “Voronhez” được chế tạo theo nguyên tắc modul. Có nghĩa là trong trường hợp cần thiết các ông có thể tăng cường khả năng của nó mà không cần phải đầu tư lớn?

- Đúng thế. Tất cả các đầu mối của hệ thống cảnh báo đòn tấn công tên lửa sẽ được phát triển. Mặc dù các đài radar này được sản xuất hàng loạt, mỗi một đài lại có những đặc điểm riêng phụ thuộc vào hướng mà nó “phục vụ”.

Bên cạnh đó, chúng được thiết kế theo nguyên tắc kết cấu mở, cho phép trong trường hợp cần thiết tăng công suất đơn giản chỉ bằng cách lắp thêm các modul ăng ten và tăng khối lượng thiết bị.

Việc lắp ghép với các thiết bị đã có cũng rất đơn giản. Nếu không có những ưu điểm như vậy thì tại sao hàng loạt các chuyên gia của công ty chúng tôi lại được nhận giải thưởng nhà nước. Dễ hiểu là việc tăng các khả năng của đài radar sẽ đi kèm theo chi phí, nhưng đối với đất nước Nga , khoản chi phí này chỉ mức rất vừa phải.

- Tại ngoại ô Irkut đã lắp đặt trạm radar “Voronhez” lắp hai ăng ten quay về các hướng khác nhau. Làm như thế nhằm mục đích gì?

- Vấn đề là để mở rộng góc (hình quạt) quan sát, để kiểm soát được nhiều không gian vũ trụ hơn. Tại Kalinigrad chỉ có trạm radar một vị trí (một ăng ten), nhưng nó phủ sóng toàn bộ khu vực cần thiết. Tại Irkut có 2 radar và cũng phủ sóng toàn bộ khu vực được phân công chịu trách nhiệm, trên thực tế là tăng gấp đôi (khu vực được phủ sóng ) so với trạm radar tại Kaliningrad.

Điều đó phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của bên đặt hàng ở hướng tên lửa - vũ trụ đó. Công nghệ chế tạo các đài radar này cho phép có thể đặt thêm một đài radar tương tự nữa có góc quan sát khác ở bên cạnh một đài radar đã có trước mà không gặp bất cứ vấn đề gì.

- Nhiều chuyên gia lo ngại là hướng Bắc Nga hoàn toàn không được bảo vệ trước các đòn tấn công chiến lược ồ ạt. Trước hết là các tên lửa có cánh. Khu vực này được bảo vệ như thế nào?

- Về những gì liên quan đến đòn tấn công chiến lược, tôi không đồng ý ngay từ gốc rễ của vấn đề. Các mục tiêu (dài radar ) của chúng ta tại Murmansk, Pechora và Enhiseisk phủ sóng toàn bộ hướng Bắc. Các tướng lĩnh sẽ nói với bạn về chuyện này chính xác hơn.

 Còn những gì liên quan đến tên lửa có cánh, thì sau những tổn thất mà trường radar kiểm soát không gian của chúng ta phải gánh chịu trong những năm 90 (khi Liên Xô tan rã-ND),có lẽ, tại đó (hướng Bắc) cũng đang gặp những vấn đề phức tạp nhất định với việc phát hiện và bám những mục tiêu như vậy (tên lửa có cánh).

- Các ông đã có dự án “Sirius” thiết kế đài radar cơ động. Các đài radar này cần phủ các góc (sector) hẹp mà những mục tiêu như vậy (tên lửa có cánh) có thể bay qua

- Nếu như chúng ta bàn về chủ đề cần phải có các phương tiện đảm bảo phủ sóng các hướng cần thiết, thì có thể khẳng định là chúng ta (Nga) có những phương tiện như vậy. Nhưng nếu tính đến những đặc điểm bay của các tên lửa có cánh, thì (những phương tiện đó) không phải lúc nào cũng đảm bảo được cự ly phát hiện cần thiết và cần phải giải quyết các vấn đề một cách có hệ thống và theo một phương thức hơi khác: bố trí các hệ thống phát hiện và bám mục tiêu theo tuyến.

Còn nếu như chúng ta đề cập đến một cuộc tấn công ồ ạt- dù đó là các tên lửa có cánh hay tên lửa chiến lược, thì chắc chắn hơn cả là không một hệ thống phòng thủ chống tên lửa nào có thể chống đỡ nổ.

Chính vì vậy mà cần phải nhấn mạnh vấn đề kiềm chế: các đối tác Phương Tây của chúng ta một khi đã biết chắc chắn rằng trong trường hợp (tiến hành) một cuộc tấn công xâm lược, họ sẽ nhận được một đòn đáp trả thích đáng, thì đảm bảo là các nước này sẽ chỉ giữ những ý định tấn công (Nga) của mình trong đầu.

Thành thử, nhiệm vụ cần phải thực hiện là phát hiện chính xác cuộc tấn công và có một khoảng thời gian thời gian cần thiết nhất định để áp dụng các biện pháp trả đũa . Tôi nghĩ rằng, trong vấn đề này chúng ta hiện nay hoàn toàn có đủ khả năng làm việc đó, kể cả với các tên lửa có cánh.

- Có thể khẳng định được là chúng ta đã phủ kín trường radar cảnh báo về đòn tấn công tên lửa?

- Trường radar đó tồn tại, các đài radar luôn làm việc ở chế độ trực chiến. Nếu có các “vật thể nguy hiểm” bay đến từ bất kỳ hướng nào, nó sẽ được phát hiện.

- Phương Tây có những đài radar tương tự kiểu “Voronhez” như của chúng ta (Nga) không?

- Radar đầu tiên (của Phương Tây) mà tôi nghĩ đến – đó là các PAVEPAWS (Precision Acquisition Vehicle Entry Phased Array Warning System) của Mỹ- hệ thống cảnh báo về đòn tấn công tên lửa-hạt nhân. Đấy là những đài radar cùng lớp với “Voronhez”.

- Chúng cũng ‘modul” hóa , cũng lớn như “Voronhez”?

- Không như “Voronhez”. Phiên bản đầu tiên của radar này (của Mỹ) được thiết kế vào giữa những năm 80 của thế kỷ trước. Tôi nghĩ rằng, nếu người Mỹ thiết kế các đài radar mới, họ sẽ ứng dụng kinh nghiệm của chúng ta.Hiện nay, các radar kiểu “Voronhez”- đấy là phương tiện nền tảng đảm bảo thông tin phục vụ nhiệm vụ phòng thủ tên lửa- vũ trụ và hiện đang là thành tựu chưa thể vượt qua trong lĩnh vực radar tầm xa.

Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (giới thiệu và dịch)
Nguồn: baodatviet.vn

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

loading...

Loading...

1 bạn đọc

Chưa có bình luận nào cho bài viết này.
Bình luận của bạn:
 

Gửi phản hồi
Ca nhạc VIỆT NAM TRONG TÔI Ca nhạc Việt Nam trong tôi 2013 Tôi yêu Việt Nam 2013 Mùa đông nước Nga 2012-2013 Mùa thu vàng nước Nga 2013 Vũ khúc mùa đông Đêm Việt Nam: Tết xa quê 2014 Xuân tình yêu 2014 Giấc mộng đêm hè 2014 Mùa thu vàng nước Nga 2014 Chương trình ca nhạc hè 2015: "Giấc mơ có thật" Mùa thu vàng nước Nga 2018
Loading...