Ukraine lại thua kiện Nga: Kiev tuyệt vọng?
Ukraine đã thua Nga trong vụ tranh chấp về biện pháp chống bán phá giá liên quan đến amoni nitrat tại ở WTO.

Theo Sputnik 13/9, Bộ Phát triển Kinh tế Nga cho hay, Ukraine đã thua Nga trong vụ tranh chấp về biện pháp chống bán phá giá liên quan đến amoni nitrat tại ở WTO. Chiến thắng của Nga đã được xác nhận bởi báo cáo của Cơ quan Kháng cáo WTO, được ban hành bởi ban thư ký của tổ chức.

"Dựa trên kết quả của tranh chấp, hội đồng trọng tài đã ra lệnh cho Ukraine dỡ bỏ các vi phạm. Kiev, không đồng ý với quyết định của nhóm trọng tài, đã đệ đơn kháng cáo", thông báo của Bộ Phát triển Kinh tế Nga cho biết.

Bộ Phát triển Kinh tế Nga nhấn mạnh rằng, Cơ quan Kháng cáo đã không thay đổi kết luận của hội đồng trọng tài và khẳng định lập trường của Nga.

"Chúng tôi hy vọng rằng Ukraine sẽ loại bỏ kịp thời các hành vi vi phạm nghĩa vụ quốc tế của mình", Bộ Phát triển Kinh tế Nga bày tỏ.

Phía Moscow cũng hy vọng, chiến thắng của Nga sẽ tăng cơ hội kháng nghị thành công các biện pháp chống bán phá giá của châu Âu.

Trước đó, tháng 7/2014, Ukraine đã tăng gấp ba lần thuế nhập khẩu amoni nitrat từ Nga (từ 11,91% lên 36,03%). Điều này đã được thực hiện trên cơ sở tuyên bố rằng giá khí gas cho các nhà máy phân đạm của Ukraine và nhà sản xuất Nga là khác nhau đáng kể.

Tháng 5/2015, Nga đã đệ đơn kiện lên WTO. Khiếu nại nhấn mạnh việc Kiev đã sử dụng phương pháp điều chỉnh năng lượng không công bằng để tính giá thành sản phẩm của Nga, trong đó giá ở các nước thứ ba được áp dụng thay cho giá năng lượng trên thị trường Nga.

Trụ sở Tổ chức thương mại thế giới (WTO) tại Geneva, Thụy Sĩ.

Một lần nữa, Moscow giành ưu thế trước Kiev trong những vụ kiện thương mại. Hồi tháng 4/2019, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã ra phán quyết ủng hộ Nga trong tranh cãi với Ukraine về tuyến trung chuyển hàng hóa.

Theo phán quyết, ban giải quyết tranh chấp WTO cho rằng, Nga có quyền viện dẫn lý do quan ngại về an ninh quốc gia để áp đặt các hạn chế đối với hoạt động trung chuyển hàng hóa của Ukraine qua đường bộ hoặc đường sắt.

Ukraine đã khiếu nại Nga tại WTO sau khi Moscow cấm đường bộ và đường sắt từ Ukraine nếu không đi qua Belarus, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước gia tăng liên quan vấn đề sáp nhập bán đảo Crimea và xung đột ở miền Đông Ukraine. Kiev cho rằng những hạn chế này làm suy giảm mạnh thương mại của Ukraine với châu Á và khu vực Kavkaz.

Sau khi WTO ra phán quyết trên, Bộ Kinh tế Nga tuyên bố phán quyết này cho thấy các lập luận của Kiev là vô căn cứ và vấn đề này có tầm quan trọng mang tính hệ thống đối với tổ chức thương mại thế giới.

Trong phán quyết, WTO khẳng định tổ chức này có quyền xem xét các đòi hỏi liên quan an ninh quốc gia, qua đó, bác bỏ lập luận của Mỹ cho rằng vấn đề an ninh quốc gia không thuộc thẩm quyền xem xét của WTO.

Theo WTO, nếu Nga áp đặt các hạn chế trong thời điểm quan hệ hai nước bình thường thì Ukraine sẽ được phân xử thắng kiện trong vụ tranh cãi này. Tuy nhiên, trong bối cảnh hai nước căng thẳng rõ rệt, Nga có quyền viện dẫn quan ngại về an ninh quốc gia để áp đặt hạn chế.

Trước đó, hồi tháng 8/2018, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã đưa ra phán quyết có lợi cho Nga trong vụ kiện liên quan tới việc nhập khẩu thiết bị đường sắt của Ukraine.

Vụ kiện này của Ukraine với Nga đã được đệ trình vào tháng 10/2015 liên quan đến việc hạn chế nhập khẩu toa xe Ukraine và thiết bị đổi hướng đường ray.

Bản chất của vụ kiện là, từ năm 2013 Nga đã hạn chế bất hợp lý việc cung cấp toa xe, thiết bị đổi hướng đường ray, và các phụ tùng khác từ nước này. Theo Ukraine, Nga đã đình chỉ việc cấp phép nhập khẩu các trang thiết bị đường sắt mà không hề đưa ra lý do và đơn xin cấp giấy phép mới cũng bị từ chối.

Phía Ukraine cho rằng, hành động này có thể coi là Nga đã cấm nhập khẩu các thiết bị đường sắt sản xuất tại Ukraine và như vậy là vi phạm quy định của WTO.

Về phần mình, Nga lập luận rằng tình hình chiến sự và an ninh kém của Ukraine khiến công tác thẩm định chất lượng sản phẩm gặp trở ngại, vì vậy, Moscow quyết định ngưng nhập khẩu các thiết bị đường sắt từ Kiev.

WTO đã đồng ý với quan điểm này của Nga, cho rằng những xung đột ở miền Đông Ukraine sẽ ảnh hưởng tới công tác thẩm định chất lượng sản phẩm.

Ukraine còn dự định sẽ kiện Nga trong hàng loạt vụ tranh chấp khác trong khuôn khổ WTO. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định, Ukraine sẽ tiếp tục thua kiện Nga. Chi phí cho những vụ kiện quốc tế thường không nhỏ, thời gian theo đuổi vụ kiện kéo dài sẽ khiến Kiev lâm vào cảnh khó càng thêm khó.

Thành Chung